Kou: Plonbri Sanitè (PLUMB-100)

MODIL 1: Materyèl ak Zouti (Les Fondamentaux) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Idantifye diferan kalite tiyo (PVC, CPVC, PEX), konn sèvi ak zouti koupe ak kole, epi prepare yon "Chantier" plonbri ki pwòp.

1.1. Kalite Tiyo ak Itilizasyon yo (Les Tuyauteries)

Nan IBI, nou pa melange tiyo. Chak koulè ak chak materyèl gen wòl pa l:

• PVC (Blanch/Griz): Se wa plonbri a pou dlo frèt ak evakyasyon (dlo sal). Li pa wouye, li lejè, epi li bon mache.

• CPVC (Krèm/Jòn): Se "Frè" PVC a, men li fèt pou sipòte Dlo Cho. Si w mete PVC blanch pou dlo cho, l ap vin mou tankou kawotchou epi l ap pete.

• PEX (Wouj/Ble): Se tiyo modèn ki fleksib (tankou kawotchou). Li fasil pou poze paske li pa gen anpil koud (elbows).

• Galvanize (Metal): Nou pa itilize l anpil ankò andedan kay paske li wouye, men li bon pou liy prensipal ki nan solèy oswa kote machin ap pase sou li.

1.2. Zouti nesesè pou yon Plonbye IBI

Yon teknisyen serye dwe gen:

• Coupe-tube (Cutter): Pou koupe tiyo a byen dwat (si l pa dwat, kòl la pap kenbe byen).

• Clé à molette / Clé à griffe: Pou sere "Raccord" metal yo ak robinè yo.

• Niveau à bulle: Pou verifye "Pante" (slope) tiyo dlo sal yo.

• Mèt (Ruban à mesurer): Pou pran distans ant aparèy yo.

1.3. Sekrè "Kole Tiyo" (Le Collage)

Yon jwen ki koule, se repitasyon bòs la k ap koule. Men etap IBI yo:

1. Netwaye: Retire tout rès pousyè ak grès nan bout tiyo a.

2. Ponse: Sèvi ak yon ti moso papye sab pou graje bout la (sa fè kòl la mòde pi byen).

3. Primer: Mete likid netwayaj la (souvan li vyolèt).

4. Colle: Mete kòl la rapid, pouse tiyo a, epi fè yon ti vire (quart de tour) pou kòl la gaye byen.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Chwazi Bon Tiyo a.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan vle w enstale yon "Chauffe-eau" (Chof dlo) nan kay li. Li gen yon woulo tiyo PVC blanch nan depo l epi li mande w sèvi ak li pou w rale dlo cho a al nan douch la pou l ka fè ekonomi.

Travay ou: Ekri yon ti rapò (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Poukisa ou dwe di kliyan an NON, ou pa ka sèvi ak PVC blanch lan pou dlo cho a?

2. Ki kalite tiyo (materyèl) w ap mande l achte nan plas li?

3. Site de (2) zouti w ap bezwen pou w koupe ak konekte nouvo tiyo sa a.

4. Fòma: PDF, Tit: PLUMB100_M1_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa bouche twou ak ranyon, nou fè plonbri ak syans. Yon move kole, se yon miray ki pouri apre yon mwa. Plonbri a kache dèyè miray, men se li k kenbe kay la an sante. Travay ak pwòpte, sèvi ak bon materyèl la, epi pa janm bliye: yon plonbye ki pa gen 'Téflon' nan pòch li, se pa yon bòs li ye."

[Gid Videyo Modil 1]: Gade videyo "Comment coller des tubes PVC sans fuite" kote n ap montre teknik pou w fè yon soude chimik ki p ap janm koule.

Kou: Plonbri Sanitè (PLUMB-100)

MODIL 2: Distribisyon Dlo Pwòp (Alimentation en Eau) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Konprann sistèm distribisyon dlo a, jere presyon dlo a ak gravite, epi enstale "Vannes" ak "Clapets" pou dlo a pa janm tounen dèyè.

2.1. Sous Dlo a: Gravite vs Ponp

Yon plonbye IBI dwe konn de (2) fason dlo a vwayaje:

• Par Gravité: Tank dlo a (Réservoir) moute wo sou tèt kay la. Plis li wo, se plis dlo a ap gen fòs lè l desann.

• Par Surpresseur (Pump): Lè tank la anba oswa bò tè a, nou sèvi ak yon ponp ak yon tank presyon (Pressure Tank) pou pouse dlo a moute.

2.2. Dyamèt Tiyo yo (Le Dimensionnement)

Nou pa sèvi ak menm gwosè tiyo pou tout kote:

• Liy Prensipal (Main Line): An jeneral, nou sèvi ak tiyo 3/4" (twa ka) oswa 1" (yon pous) pou rale dlo a sot nan tank la.

• Liy Segondè (Branches): Lè n ap antre nan yon chanm dlo oswa nan kizin, nou desann nan 1/2" (demi pous). Sa pèmèt presyon an ogmante nan robinè yo.

2.3. Ekipman Kontwòl (Vannes et Clapets)

Pou yon enstalasyon pwofesyonèl:

• Vanne d'arrêt (Gate Valve): Nou mete youn nan antre chak chanm dlo. Si yon tiyo pete nan twalèt, ou pa bezwen fèmen dlo nan tout kay la pou w ranje l.

• Clapet Anti-retour (Check Valve): Sa se "Polisye" a. Li kite dlo a pase nan yon sèl sans. Li anpeche dlo ki nan tiyo kay la tounen nan tank EDH la oswa nan ponp lan.

• Téflon: Toujou mete 5 a 7 vire téflon sou filtaj yo anvan w vese yo pou dlo pa "swe" nan jwen yo.

2.4. Kolektè Dlo a (Le Nourrice/Manifold)

Nan sistèm modèn IBI yo, nou anseye "Kolektè" a. Se yon sèl kote tout tiyo yo pati. Sa pèmèt ou gen yon distribisyon ki egal ego nan tout kay la.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Trase Rezo Dlo Kay la.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan gen yon chato dlo ki nan 3 mèt wotè. Li vle rale dlo pou yon douch ak yon lavabo. Lè l ouvè douch la, dlo a prèske pa koule menm si tank la plen.

Travay ou: Ekri yon ti analiz (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Si tiyo ki sot nan tank la se 1/2" (demi pous), kisa w t ap rekòmande l fè pou l gen plis presyon?

2. Ki kote w ap mete "Vanne d'arrêt" la (pòtay dlo a) pou l ka fè reparasyon fasil demen si yon robinè gaspiye?

3. Poukisa ou pa dwe janm bliye mete "Téflon" sou yon koneksyon ki gen vis (filté)?

4. Fòma: PDF, Tit: PLUMB100_M2_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa jis rale tiyo, nou jere 'Lavi'. Dlo se lavi, men dlo k ap gaspiye se lajan k ap jete. Yon bon plonbye se yon moun ki konn kalkile presyon an pou kliyan an pa janm manke dlo nan figi l lè l ap benyen. Pa janm sere yon vanne twò fò, epi pa janm bliye ke dlo ap toujou chèche pi piti twou a pou l soti. Travay ak presizyon!"

[Gid Videyo Modil 2]: Gade videyo "Installer un château d'eau et ses vannes de contrôle" kote n ap montre kijan pou n fè yon distribisyon ki balanse.

Kou: Plonbri Sanitè (PLUMB-100)

MODIL 3: Evakyasyon ak Vantilasyon (Eaux Usées et Évent) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Kalkile pant (pente) pou dlo sal, chwazi bon dyamèt tiyo pou evakyasyon, epi konprann sistèm vantilasyon pou evite move odè.

3.1. Règ "La Pente" (2%)

Dlo sal pa gen ponp k ap pouse l, se Gravite k ap fè l desann.

• Règ IBI: Yon tiyo evakyasyon dwe gen yon pant 2% (sa vle di 2 santimèt desann pou chak mèt longè).

• Si pant lan twòp: Dlo a ap kouri twò vit epi l ap kite fatra yo dèyè (sa k ap fè l bloke).

• Si l pa gen pant: Dlo a ap dòmi nan tiyo a epi l ap bay odè.

3.2. Dyamèt Tiyo Evakyasyon yo

Nou pa sèvi ak tiyo 1/2" isit la! Nou bezwen espas pou fatra pase:

• Twalèt (W.C.): Nou sèvi ak tiyo 4 pous (4"). Pa janm mete pi piti pase sa pou yon twalèt.

• Lavabo/Douch/Evye: Nou sèvi ak tiyo 2 pous (2").

• Liy Prensipal (Main Drain): Toujou sèvi ak 4 pous pou rasanble tout dlo kay la al nan fos la.

3.3. Sifon (Le Siphon / P-Trap)

Chak aparèy (lavabo, douch) dwe gen yon Sifon.

• Wòl li: Li toujou kenbe yon ti dlo anba ladan l. Ti dlo sa a sèvi kòm "Bouchon" pou anpeche gaz ak move odè ki nan fos la remonte nan kay la.

3.4. Vantilasyon an (L'Évent / Vent Pipe)

Sa se pati anpil plonbye neglije an Ayiti, men nan IBI, se yon obligasyon:

• Ou dwe rale yon tiyo ki soti nan liy evakyasyon an ki moute jiska sou tèt kay la (nan lè a).

• Wòl li: Li bay sistèm nan "Lè" pou dlo a ka koule byen (menm jan w pèse de twou nan yon bwat lèt pou l ka vide rapid). Li pèmèt gaz yo soti deyò olye yo pete sifon yo pou yo antre nan kay la.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Pouse Dlo Sal la Deyò.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan rele w paske chak fwa li rale dlo nan twalèt li, li tande yon bri "glou-glou" nan lavabo a epi yon move odè anvayi chanm nan.

Travay ou: Ekri yon ti dyagnostik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Dapre ou menm, èske se yon pwoblèm Sifon oswa yon pwoblèm Vantilasyon (Évent) ki manke?

2. Si tiyo a gen 10 mèt longè, konbe santimèt "Pant" (desann) li dwe genyen soti nan kay la rive nan fos la?

3. Poukisa nou pa dwe sèvi ak yon tiyo 2 pous pou yon twalèt (W.C.)?

4. Fòma: PDF, Tit: PLUMB100_M3_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa plonbye 'fous-fous'. Yon bon evakyasyon se sa k fè yon kay rete pwòp ak an sante. Si w pa mete vantilasyon, se kòmsi w ap toufe kay la. Odè se lènmi nimewo en yon plonbye. Si travay ou santi move, repitasyon w ap santi move tou. Toujou respekte nivo pant lan, se li k garanti dlo a ap vwayaje san l pa janm fè koke."

[Gid Videyo Modil 3]: Gade videyo "Installer un évent et un siphon correctement" kote n ap montre kijan lè a ede dlo a koule pi vit.

Kou: Plonbri Sanitè (PLUMB-100)

MODIL 4: Enstalasyon Aparèy Sanitè (Pose des Appareils) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Aprann poze yon twalèt (W.C.), yon lavabo, ak yon douch san yo pa koule dlo nan pye, epi asire yo nivo nèt.

4.1. Poze yon Twalèt (W.C. Installation)

Sa se aparèy ki pi delika a. Yon erè milimèt ka bay gwo odè:

• Bag lasi (Anneau de cire/Wax Ring): Sa se sekrè a. Li dwe byen chita sou tiyo 4 pous la pou l fè yon sele hermétique. Si l mal poze, dlo ak odè ap soti anba twalèt la.

• Boulon fixation: Sere yo ak men anvan, epi sèvi ak yon klé dousman. Si w sere yo twò fò, w ap kase seramik la (pòslèn nan).

• Nivo: Twalèt la pa dwe panche ni devan ni dèyè pou dlo a ka desann ak fòs.

4.2. Lavabo ak Évier Kizin

• Robinè: Toujou monte robinè a sou lavabo a anvan ou poze lavabo a sou miray la oswa sou meb la. Sa pi fasil pou travay.

• Silikon: Mete yon liy silikon blanch oswa transparan tout bò kote lavabo a touche miray la pou dlo pa janm koule dèyè meb la.

• Flexible: Sèvi ak bra "flexible" (inox) ki bon kalite pou konekte dlo a ak robinè a.

4.3. Sistèm Douch la

• Wotè "Pomme de douche" la: Nan IBI, nou rekòmande 2.00 mèt a 2.10 mèt soti nan tè a pou tout moun ka benyen alèz.

• Mélangeur (Mixer Valve): Asire w li dwat nan miray la pou manch lan pa parèt bòy lè w fin mete seramik (twi) la.

4.4. Tès "Final" la

Anvan w kite chanter a:

1. Rale dlo nan twalèt la 3 fwa pou wè si gen dlo k ap soti anba pye l.

2. Ouvè tout robinè yo pou wè si gen "swe" nan raccord yo.

3. Netwaye tout rès kòl oswa silikon ki depase pou travay la briye.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Finisyon san Defo.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou fin poze yon twalèt nèf. Lè w rale dlo a, pa gen dlo k ap soti atè a, men ou santi yon ti sant move odè k ap soti nan pye twalèt la.

Travay ou: Ekri yon ti esplikasyon (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Kisa ki ka lakòz odè sa a si pa gen dlo k ap koule atè a (Èske se bag lasi a ki mal chita)?

2. Poukisa ou pa dwe sere boulon fixation yo "a mò" ak yon gwo klé?

3. Ki zouti w ap sèvi pou w asire w ke lavabo a dwat nèt sou miray la?

4. Fòma: PDF, Tit: PLUMB100_M4_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa poze aparèy pou yo parèt bèl sèlman, nou poze yo pou yo solid. Yon twalèt k ap 'danse' lè moun chita sou li, se yon wont pou plonbye ki te poze l la. Silikon an dwe fin parèy ak yon liy kreyon, san tach. Se nan ti detay sa yo kliyan an ap wè si w se yon bòs serye oswa si w se yon moun k ap degaje w. Travay tankou se lakay ou w ap fè l."

[Gid Videyo Modil 4]: Gade videyo "Poser un WC et un lavabo comme un pro" kote n ap montre kijan pou n mete bag lasi a san n pa kraze l.

Kou: Plonbri Sanitè (PLUMB-100)

MODIL 5: Sistèm Degou ak Fos Septik (Assainissement) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objetif: Konprann kijan yon fos septik mache, konn diferans ant fos ak puisard (twou dlo), ak kijan pou n fè sistèm nan dire 20 an san l pa plen.

5.1. Ki sa yon Fos Septik (Fosse Septique) ye?

Fos la pa la pou l "vale" dlo, li la pou l "trete" fatra (matière solide).

• Separasyon an: Fatra lou yo desann anba (boue), grès ak bave moute anlè (écume), epi dlo klè a rete nan mitan.

• Bakteri yo: Se ti bèt (bakteri) k ap travay andedan fos la pou yo manje fatra yo. Se poutèt sa nou pa dwe janm jete "Chlorox" oswa asid fò nan twalèt, paske sa ap touye bakteri yo epi fos la ap plen rapid.

5.2. Puisard la (Le Puisard / Twou dlo)

Dlo ki soti nan fos la (ki prèske klè) dwe ale yon kote:

• Wòl li: Puisard la se yon twou ki pa gen beton nan fon li (li gen ròch ak gravye). Li pèmèt dlo a antre nan tè a dousman (infiltration).

• Distans Sekirite: Yon puisard dwe toujou lwen pwi dlo moun ap bwè (omwen 15 a 30 mèt) pou dlo sal la pa kontamine dlo pwòp la.

5.3. Filtre ak T-Baffle

Pou anpeche fatra lou yo al bouche puisard la:

• Nou mete yon tiyo an fòm "T" nan soti fos la. Sa pèmèt se sèlman dlo ki nan mitan an ki ka pase pou l al nan puisard la.

5.4. Antretyen Sistèm nan

Yon bon plonbye IBI bay konsèy sa yo bay kliyan li:

1. Pa jete papye ijenik oswa napkin nan twalèt la.

2. Fè vidange (ponpe) fos la chak 3 a 5 an selon kantite moun k ap viv nan kay la.

3. Pa plante gwo pye bwa toupre tiyo yo paske rasin yo ka pete beton an.

📝 DEVWA FINAL POU GRADYE (PLUMB-100):

Tèm: Rapò Teknik yon Ekspè Plonbri IBI.

Travay ou: Ou fin enstale plonbri yon kay 3 chanm. Kliyan an mande w pou w fè yon ti Gid Swen pou li pou l ka kenbe sistèm nan an bon eta. Ekri yon ti rapò (25 a 35 liy) ki gen:

1. Konsèy Itilizatè: Di l kisa li pa dwe janm jete nan twalèt la (pa egzanp: Chlorox, Grès kizin).

2. Sistèm Evakyasyon: Esplike l poukisa ou te mete yon "Vantilasyon" (Évent) sou tèt kay la ak poukisa pant lan dwe rete jan l te ye a.

3. Sekirite: Di l distans ou te kenbe ant puisard la ak pwi dlo kay la pou evite maladi.

4. Sèman Plonbye a: Ekri: "Mwen pwomèt pou m toujou respekte nòm igjèn yo nan travay mwen pou m pwoteje sante fanmi yo ak anviwonman an."

5. Fòma: PDF, Tit: PLUMB100_MODIL_FINAL_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED POU FEN KOU A:

"Jodi a, ou pa sèlman yon moun ki konn 'kole tiyo', ou se yon teknisyen fòmasyon IBI. Travay ou kache nan tè, li kache dèyè miray, men se li k fè yon kay rete solid ak an sante. Si w fè yon move travay, se maladi w ap simen. Men si w travay ak konsyans, se lavi w ap pwoteje. Ale nan chanter yo, poze aparèy yo ak klas, epi fè non IBI-Akademi klere nan jan dlo w yo koule byen pwòp!"

[Gid Videyo Modil 5]: Gade videyo "Construire une fosse septique et un puisard durable" kote n ap montre kijan pou n fè sistèm nan pa janm gen odè nan lakou a.