Kou: Teknisyen Refrijerasyon ak Klimatizasyon (HVAC-5000)

MODIL 1: Prensip Fizik ak Sik Refrijerasyon (Kè a) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Konprann kijan gaz refrijeran an chanje fòm pou l absòbe chalè, epi idantifye 4 pyès ki fè "Sik lavi" fredi a.

1.1. Ki sa ki Refrijerasyon an? (Vòlè Chalè a)

Syans la senp: Chalè toujou soti kote ki cho pou l al kote ki frèt.

• Absòpsyon: Lè yon likid tounen vapè (evaporasyon), li vòlè chalè nan anviwònman an (se sa k fè w santi w frèt lè dlo ap seche sou po w).

• Rejè: Lè vapè a tounen likid ankò (kondansasyon), li lage chalè sa a deyò.

1.2. Kat (4) Poto Mitan Sik la

Yon teknisyen IBI dwe konnen wout sa a pakè:

1. Compressor (Konpresè): Se "Kè" a. Li ponpe gaz la ak gwo presyon vè kondansatè a.

2. Condenser (Kondansatè): Se griy ki deyò a. Se la gaz la lage chalè li te pran anndan an epi li tounen likid.

3. Expansion Valve (Détendeur): Se yon ti tiyo tou piti ki fè presyon gaz la desann briskan.

4. Evaporator (Evaporatè): Se pati ki anndan chanm nan oswa anndan frijidè a. Se la fredi a fèt paske gaz la ap vòlè chalè nan chanm nan.

1.3. Lwa Presyon ak Tanperati

• Plis presyon moute, plis tanperati moute.

• Plis presyon desann, plis tanperati desann.

• Se sekrè sa a nou sèvi pou n fè gaz la vin frèt anpil pou l ka glase manje oswa rafrechi yon biwo.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mwen Konprann Vwayaj Gaz la.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou rive bò kote yon AC ki limen, men li pa voye fredi. Lè w al gade machin ki deyò a (Condenser), ou remake vantilatè a ap vire, men griy la frèt (li pa lage okenn chalè).

Travay ou: Ekri yon ti plan analiz (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Si griy deyò a (Condenser) pa cho, kisa sa di w sou "vwayaj chalè" ki soti anndan an?

2. Nan ki pyès nan sik la gaz la chanje soti nan fòm "Vapè" pou l tounen "Likid"?

3. Bay yon egzanp nan lavi chak jou kote w wè "Evaporasyon" kreye fredi (san se pa yon AC).

4. Fòma: PDF, Tit: HVAC5000_M1_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa sèlman 'ranje' machin, nou metrize fizik. Yon teknisyen ki konn sik refrijerasyon an, se yon moun ki gen je nan men l. Chak fwa w manyen yon tiyo, ou dwe konnen si se likid oswa vapè k ap pase ladan l, e si l dwe cho oswa frèt. Pa janm prese mete gaz si w pa konprann poukisa sik la koupe. Refrijerasyon se yon dans ant presyon ak tanperati, aprann danse a byen!"

[Gid Videyo Modil 1]: Gade animasyon "Le cycle frigorifique expliqué simplement" pou n wè mouvman gaz la an tan reyèl.

Kou: Teknisyen Refrijerasyon ak Klimatizasyon (HVAC-5000)

MODIL 2: Zouti ak Manipilasyon Gaz (Gaz la) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Metrize itilizasyon manomèt (Gauges), aprann fè "Dudgeon" (Flaring), soude tiyo kwiv, ak konprann kijan pou n fè yon vakyòm pafè.

2.1. Manomèt la (Manifold Gauge Set)

Se li ki "Je" teknisyen an:

• Tiyo Ble (Low Pressure): Se la n tcheke presyon gaz k ap retounen nan konpresè a (Suction).

• Tiyo Wouj (High Pressure): Se la n tcheke presyon gaz k ap soti nan konpresè a vè kondansatè a.

• Tiyo Jòn (Service): Se li n konekte nan tank gaz la oswa nan ponp vakyòm nan.

2.2. Travay sou Tiyo Kwiv (Copper Tubing)

Refrijerasyon se yon metye "Plonbri de presizyon":

• Coupe-tube: Toujou koupe dwat pou w pa gen rès metal (limaille) anndan sistèm nan.

• Dudgeonnière (Flaring tool): Pou n fè ti "kòn" nan pwent tiyo a pou n ka vis l nan inite a san l pa koule.

• Soude (Brazing): Sèvi ak yon chalimo (Oxy-Acetylene) ak ralonj ajan (Silver solder) pou kole tiyo yo solid.

2.3. Vakyòm ak Rekiperasyon (Vacuum & Recovery)

• Ponp Vakyòm (Vacuum Pump): Anvan w mete gaz, ou dwe retire tout LÈ ak tout IMIDITE nan tiyo yo. Si gen dlo anndan sistèm nan, konpresè a ap boule vit.

• Rekiperasyon: Li STRIKTE ENTÈDI nan IBI pou n lage gaz nan lè a. Gaz sa yo (R-22, R-410A) detwi kouch ozòn nan. Nou dwe sèvi ak yon "Recovery Machine" pou n sere gaz la nan yon tank espesyal.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Zouti m nan Sèvis Firedi m.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou fini soude yon inite AC nèf. Ou konekte manomèt ou, epi w limen ponp vakyòm nan. Apre 20 minit, ou wè zegwi ble a (Low side) pa vle desann nan "-30 inHg" (li rete sou zewo).

Travay ou: Ekri yon ti plan teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Si zegwi a pa vle desann anba zewo, kisa sa vle di sou "etancheité" sistèm nan (èske l gen twou)?

2. Poukisa imidite se "Lènmi Nimewo 1" yon sistèm refrijerasyon?

3. Bay diferans ki genyen ant yon tank gaz R-134a (koulè ble klè) ak yon tank R-410A (koulè wòz).

4. Fòma: PDF, Tit: HVAC5000_M2_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa soude ak 'lespwa', nou soude ak teknik. Yon bèl soudi se yon soudi ki pa gen 'boule' e ki sanble ak yon ti bag an ajan. Pa janm bliye fè vakyòm ou byen fèt. Yon teknisyen ki prese, se yon teknisyen k ap tounen al ranje menm pàn nan demen. Pran tan w, sèvi ak zouti w yo byen, epi repitasyon w ap klere tankou glas!"

[Gid Videyo Modil 2]: Gade videyo "Comment faire un dudgeon et souder le cuivre" pou n wè ang ak tanperati ki bon an.

Kou: Teknisyen Refrijerasyon ak Klimatizasyon (HVAC-5000)

MODIL 3: Elektrisite ak Kontwòl HVAC (Sèvo a) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Metrize lekti dyagram elektrik, konprann konpozan vòltaj ba (24V) ak vòltaj wo (220V), epi teste konpresè a.

3.1. Konpozan Elektrik Kle yo

Chak pyès gen yon travay espesyal pou fè sistèm nan demare:

• Capacitor (Kondansatè): Se "Batri" ki bay konpresè a yon kout pouse (boost) pou l demare. Si l mouri, konpresè a ap fè "Hmmmm" men li pap janm pati.

• Contactor (Kontaktè): Se "Switch" ki kite gwo kouran (220V) pase pou l al jwenn machin nan deyò a.

• Thermostat: Se sèvo a ki deside kilè pou machin nan limen oswa mouri selon tanperati chanm nan.

• Relay (Relè): Ti switch elektwonik k ap kòmande pati tankou vantilatè a.

3.2. Dyagram ak Koulè Fil yo

Yon teknisyen IBI pa janm konekte fil "pou n wè sa k ap pase":

• Lekti Schéma: Aprann li senbòl pou motè, kondansatè, ak switch.

• Kòd Koulè: Konnen diferans ant Fil Cho (Line), Fil Mit (Neutral), ak Fil Tè (Ground).

• Vòltaj Ba (Control Circuit): Konprann kijan 24V soti nan transfòmatè a pou l al jwenn thermostat la san danje.

3.3. Teste Konpresè a (Hermetic Compressor Test)

Ki jan pou n konnen si konpresè a "Boule" (Grounded) oswa si l "Louvri" (Open winding):

• Twa Pwen yo: C (Common), R (Run), S (Start).

• Tès ak Multimèt: Sèvi ak mèt la sou "Ohms" pou n mezire rezistans ant chak pwen yo. Si rezistans nan zewo oswa li "Infini", konpresè a mouri.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mwen se Mèt Kouran an.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan rele w paske AC li a pa mache. Lè w rive, vantilatè anndan an ap vire, men machin deyò a (condensing unit) an silans. Lè w ouvri kouvèti elektrik la, ou wè tèt "Capacitor" la gonfle tankou yon bwat lèt ki pral pete.

Travay ou: Ekri yon ti plan dyagnostik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Si Capacitor a "gonfle", èske se li k pàn nan? Kisa w dwe fè anvan w manyen l (atansyon ak chòk)?

2. Ki zouti w ap sèvi pou w konnen si Capacitor a toujou gen "Microfarads" (µF) li te dwe genyen an?

3. Si w ranplase l epi konpresè a toujou pa pati, ki lòt pyès elektrik w ap tcheke nan bwat la?

4. Fòma: PDF, Tit: HVAC5000_M3_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa pè kouran, nou respekte l. Pa janm manyen yon fil si w pa koupe 'Breaker' a anvan. Yon Capacitor ka kenbe kouran menmsi AC a deploge, donk toujou dechaje l ak yon tounvis ki gen manch izole. Elektrisite se tankou gaz: si w konn chemen l, li travay pou ou; si w fè erè ak li, li pini w. Sèvi ak je w pou w gade fil ki boule, men sèvi ak mèt ou pou w jwenn laverite!"

[Gid Videyo Modil 3]: Gade videyo "Comment tester un condensateur et un compresseur au multimètre" pou n wè teknik mezi yo.

Kou: Teknisyen Refrijerasyon ak Klimatizasyon (HVAC-5000)

MODIL 4: Enstalasyon ak Reparasyon AC Split (Konfò a) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Aprann enstale yon inite "Mini-Split" soti nan A rive nan Z, jere drenaj dlo a, epi jwenn fuite gaz ak presizyon.

4.1. Chwa Kote ak Pozisyon (The Layout)

Anvan w pèse mi an, fòk ou kalkile:

• Inite Anndan an (Evaporator): Li dwe nivo nèt (oswa yon ti panche vè drenaj la) pou dlo pa koule nan mi an. Pa mete l tou pre yon sous chalè oswa nan yon kwen kote lè a pap sikile.

• Inite Deyò a (Condenser): Mete l kote l ka jwenn lè fre pou l lage chalè a. Si l nan yon kote ki fèmen, konpresè a ap "sote" (overheat).

4.2. Koneksyon Tiyo ak "Dudgeon" (Flaring)

Se pati kote pifò pàn gaz soti:

• Koupe ak Ebavire: Apre w fin koupe tiyo kwiv la, ou dwe retire ti kras metal yo (reams) pou yo pa al bouche "Expansion Valve" la.

• Sere Vise yo: Sèvi ak de (2) kle pou w sere "Nut" yo. Pa sere yo twò fò pou w pa kase "Dudgeon" nan, epi pa kite yo lach pou gaz pa pati.

4.3. Chache Fuite ak Lage Gaz la

• Tès Azòt (Nitrogen Test): Anvan w mete gaz, nou mete azòt ak gwo presyon pou n wè si zegwi manomèt la ap desann. Si l desann, gen yon twou!

• Dlo Savon: Teknik klasik la ki pa janm twonpe. Pase kim savon sou chak koneksyon pou w wè si gen ti "boul" k ap fèt.

• Pump Down: Aprann kijan pou w "sere" gaz la tounen nan machin deyò a si w gen pou w deplase AC a nan yon lòt kay.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mwen se yon Enstalatè Pwofesyonèl.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou fenk fin enstale yon AC Split 12,000 BTU nan yon biwo. Kliyan an rele w de (2) jou apre, li di w AC a ap voye dlo sou tab travay li a, epi li pa bay fredi menm jan ak premye jou a.

Travay ou: Ekri yon ti plan entèvansyon (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Poukisa dlo a ap koule anndan biwo a olye l al deyò (ki sa k ka pase nan tiyo drenaj la)?

2. Si fredi a diminye, ki premye kote w pral tcheke pou w wè si gen gaz k ap chape?

3. Ki zouti nivo (Level) ou dwe toujou genyen pou w asire w support a dwat?

4. Fòma: PDF, Tit: HVAC5000_M4_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa 'bouchonner' (bouche) pàn, nou ranje yo nèt. Yon AC ki koule dlo se yon wont pou yon teknisyen. Toujou tcheke pant tiyo drenaj ou a. Epi pa janm bliye: yon bon vakyòm se sekrè pou inite a dire 10 an olye l dire 2 an. Travay ou se siyati w, fè l pwòp, fè l byen, epi kliyan an ap toujou tounen vin chache w!"

[Gid Videyo Modil 4]: Gade videyo "Installation d'un climatiseur Split de A à Z" pou n wè kijan pou n pase tiyo yo san n pa "kink" (pli) yo.

Kou: Teknisyen Refrijerasyon ak Klimatizasyon (HVAC-5000)

MODIL 5: Refrijerasyon Komèsyal ak Antretyen (Lavi a) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 5 Kredi

• Objektif: Metrize sistèm refrijerasyon pou makèt ak restoran, konprann sik "Defrost" la, epi fè antretyen prevantif pou machin yo dire lontan.

5.1. Refrijerasyon Komèsyal (Gwo Inite)

Diferans ant yon frijidè lakay ak yon sistèm komèsyal (Reach-in, Walk-in):

• Evaporatè ak Vantilatè: Kontrèman ak AC, frijidè komèsyal yo gen gwo vantilatè ki dwe toujou vire pou fè lè frèt la sikile nan mitan manje yo.

• Sik Defrost (Degivrage): Pou anpeche glas bouche evaporatè a, gen yon revèy (Timer) oswa yon sistèm elektwonik ki limen yon "Heater" (rezistans) chak kèk èdtan pou fonn glas la.

• TXV (Thermostatic Expansion Valve): Yon "Valve" entèlijan ki ajiste kantite gaz k ap antre selon chajman manje ki nan frijidè a.

5.2. Antretyen Prevantif (Sante Machin nan)

Yon teknisyen IBI pa tann pàn rive:

• Netwayaj Kondansatè: Yon griy ki plen pousyè fè konpresè a chofe epi l konsome plis kouran. Netwaye l ak dlo oswa lè (Blower).

• Gidwèl (Gaskets): Tcheke si kawotchou pòt yo fèmen byen. Si lè cho ap antre, machin nan pap janm sispann vire.

• Drenaj: Netwaye tiyo kote dlo "Defrost" la pase a pou l pa bouche epi fè glas anba frijidè a.

5.3. Etik ak Sante Piblik

• Tanperati Sekirite: Yon teknisyen dwe konnen tanperati ki bon pou vyann ($0^{\circ}\text{C}$ a $4^{\circ}\text{C}$) ak pou sa k dwe glase ($-18^{\circ}\text{C}$ oswa pi ba).

• Pwofesyonalis: Pa janm kite zouti oswa salte nan yon kizin kote moun ap prepare manje. Yon teknisyen IBI toujou pwòp!

📝 DEVWA FINAL POU GRADYE (HVAC-5000):

Tèm: Mwen se Doktè Firedi a.

Sitiyasyon (Cas pratique):

Yon pwopriyetè restoran rele w an ijans. Gwo frijidè vyann li an moute nan $12^{\circ}\text{C}$. Lè w rive, ou wè konpresè a ap vire, men "Coils" evaporatè a (pati anndan an) tounen yon blòk glas nèt.

Travay ou:

Ekri yon ti rapò final (20 a 25 liy) pou w reponn:

1. Poukisa frijidè a pa fè fredi si l gen yon blòk glas nan evaporatè a (èske lè a ka pase)?

2. Idantifye 3 pyès ki ka lakòz pwoblèm "Defrost" sa a (Timer, Heaters, oswa Termostat limit).

3. Bay 3 konsèy w ap bay mèt restoran an pou l evite pàn sa a rive ankò nan 6 mwa.

4. Sèman Teknisyen an: Ekri: "Mwen sèmante pou m toujou travay ak onètete, pou m pa janm vòlè gaz kliyan mwen, epi pou m toujou asire m sistèm m ap ranje yo ap mache nan nivo ki pi an sekirite pou lavi moun, paske mwen se yon pwofesyonèl IBI-Akademi."

5. Fòma: PDF, Tit: HVAC5000_MODIL_FINAL_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED POU FEN KOU A:

"Felisitasyon! Jodi a, ou se yon 'Mèt Refrijerasyon'. Ou konn kijan pou w vòlè chalè pou w kreye konfò ak konsèvasyon. Metye sa a pap janm mouri nan yon peyi solèy. Ale kounye a, al pote solisyon nan biwo, nan kay, ak nan makèt. Toujou sonje: yon bon teknisyen IBI pa sèlman ranje yon machin, li asire l ke machin nan ap travay ak mwens kouran posib pou l pa depanse lajan kliyan an initilman. Bon travay, Kòmandan Firedi a!"

[Gid Videyo Modil 5]: Gade videyo "Maintenance d'un frigo commercial et diagnostic defrost" pou n wè tès rezistans yo.