Kou: Reyalizasyon Sinema (CINE-700)

MODIL 1: Ekriti Senaryo ak Istwa (Le Scénario) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 5 Kredi

• Objektif: Konprann estritki yon istwa (3 ak yo), ekri dyalòg ki gen fòs, ak metrize fòma ekriti senaryo entènasyonal la.

1.1. Estrikti 3 Ak yo (La Structure en 3 Actes)

Chak gwo fim swiv modèl sa a:

1. Akt 1: Espozisyon an (L'Exposition): Nou prezante pèsonaj la nan lavi nòmal li jouk yon evènman rive "deranje" lavi l (L'incident déclencheur).

2. Akt 2: Konfwontasyon an (La Confrontation): Se kò nwayo fim nan. Pèsonaj la ap chèche solisyon, li jwenn anpil obstak, epi presyon an ap moute (Climax).

3. Akt 3: Rezolisyon an (La Résolution): Pèsonaj la genyen oswa li pèdi, men li chanje. Nou montre kijan lavi l ye apre gwo batay la.

1.2. Kreyasyon Pèsonaj (Le Protagoniste)

• Sekrè IBI: Yon pèsonaj dwe gen yon Objektif (sa l vle) ak yon Bezwen (sa l manke nan nanm li). Si pèsonaj ou a pa vle anyen, piblik la ap bouke gade l.

1.3. Dyalòg ak Sou-Tèks (Sous-texte)

• Nan sinema, nou pa di tout bagay ak bouch.

• Règleman IBI: "Show, don't tell" (Montre, pa di). Olye yon moun di "Mwen fache", montre l k ap kraze yon vè nan men l. Dyalòg la dwe kout epi li dwe sèvi pou avanse istwa a.

1.4. Fòma Senaryo a (La Mise en Page)

Yon senaryo pa ekri tankou yon liv. Li gen yon fòma espesyal:

• Entête de scène: (EG: ANDEDAN - BIWO ALFRED - JOU).

• Action: Dekri sa n ap wè (EG: Alfred ap gade yon plan achitekti ak anpil konsantrasyon).

• Nom du personnage: Nan mitan paj la.

• Dialogue: Anba non an.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Premye Etensèl la.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou vle ekri yon ti fim sou yon jèn gason ki vle antre nan IBI-Akademi pou l aprann Trading, men papa l vle l rete travay nan jaden.

Travay ou: Ekri yon ti bouyon senaryo (1 paj) pou w reponn:

1. Ki sa ki "L'incident déclencheur" la (Ki evènman ki fè jèn nan deside li dwe pati al lekòl)?

2. Ekri yon ti dyalòg 5 liy ant jèn nan ak papa l kote jèn nan ap eseye esplike vizyon l san l pa manke papa l dega.

3. Dekri ki "Obstak" jèn nan jwenn nan Akt 2 a (Eg: li pa gen kòb vwayaj la, oswa yon moun vòlè valiz li).

4. Fòma: PDF, Tit: CINE700_M1_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa sèlman fè fim, nou rakonte desten. Yon senaryo se plan konstriksyon fim ou an. Si plan an mal fèt, kay la ap tonbe menm si w mete bèl penti sou li. Aprann koute kijan moun pale nan lari, aprann obsève doulè ak jwa moun, epi mete yo sou papye. Se la vrè sinema a kòmanse. Ekri ak kè w, men korije ak sèvo w!"

[Gid Videyo Modil 1]: Gade videyo "Comment écrire une scène de film captivante" kote n ap montre kijan pou n kòmanse yon istwa.

Kou: Reyalizasyon Sinema (CINE-700)

MODIL 2: Langaj Cinematic (Le Langage Visuel) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Metrize siyifikasyon ang kamera yo, aprann kijan pou n fè yon "Storyboard", ak konprann kijan pou n rale atansyon piblik la sou sa ki enpòtan.

2.1. Ang Kamera ak Siyifikasyon yo (Les Angles de Prise de Vue)

Chak pozisyon kamera chanje fason nou santi pèsonaj la:

1. La Plongée (Kamera anlè): Li kraze pèsonaj la, li rann li parèt fèb, solitè, oswa anba menas.

2. La Contre-Plongée (Kamera anba): Li bay pèsonaj la pouvwa, otorite, ak fòs. (Se konsa nou ta dwe filme yon lidè IBI!).

3. Angle à hauteur d'œil: Li kreye yon koneksyon egal-ego ant piblik la ak pèsonaj la.

4. L'Angle Hollandais (Canted Angle): Kamera a panche sou kote. Sa montre dezòd, tèt chaje, oswa yon bagay ki pa nòmal k ap pase.

2.2. Valè Plan yo (Échelles de Plan)

• Plan d'Ensemble: Pou montre tout espas la (eg: Tout kanpous IBI a).

• Plan Poitrine: Konsantre sou emosyon pèsonaj la pandan l ap pale.

• Insert (Plan Détail): Montre yon ti bagay enpòtan (eg: Yon kle ki tonbe, yon je k ap kriye, oswa yon siyati sou yon kontra).

2.3. Le Storyboard (Plan Konstriksyon an)

Anvan w rele "Action!", ou dwe desine chak plan sou papye.

• Prensip IBI: Storyboard la pèmèt ou pa pèdi tan sou plato a. Ou konnen egzakteman kote pou w mete kamera a anvan menm aktè a rive.

2.4. Profondeur de Champ (Pwofondè Imaj la)

• Flou Artistique: Sèvi ak yon gwo ouverture (f/2.8) pou w flou background nan pou w ka izole pèsonaj ou a. Sa fòse piblik la gade sèlman sa w vle yo gade a.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Kamera m se Pawòl mwen.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou gen yon sèn kote yon jèn etidyan IBI fenk reyisi premye kontra li nan Trading (TRD-100). Li kanpe devan òdinatè li, li santi l fyè ak pisan.

Travay ou: Ekri yon ti plan teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Ant yon Plongée ak yon Contre-Plongée, ki ang w ap chwazi pou w montre pouvwa ak siksè etidyan sa a? Poukisa?

2. Poukisa ou dwe fè yon Insert (Plan Détail) sou ekran òdinatè a anvan w montre vizaj li?

3. Si w vle montre ke etidyan an tèlman kontan li bliye tout mond lan, èske w ap mete background nan Klè oswa Flou? Ki chif f-stop (Ouverture) w ap chwazi?

4. Fòma: PDF, Tit: CINE700_M2_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa sèlman montre imaj, nou kreye sansasyon. Yon reyalizatè ki konn langaj cinematic li, se yon moun ki ka fè w pè san l pa montre san, oswa ki ka fè w kontan sèlman ak yon ang kamera. Pa janm mete kamera a yon kote san w pa konn 'Poukisa'. Si w pa gen yon rezon pou w mete l la, pa mete l! Chak plan se yon mo nan fraz w ap ekri sou ekran an. Fè fraz ou yo bèl!"

[Gid Videyo Modil 2]: Gade videyo "Les 10 angles de caméra qui changent tout au cinéma" kote n ap montre egzanp nan gwo fim Hollywood.

Kou: Reyalizasyon Sinema (CINE-700)

MODIL 3: Direksyon Aktè ak Ekip (La Réalisation) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Aprann pale langaj aktè yo, konprann yerachi sou yon plato, ak mennen yon pwojè soti nan papye pou l rive nan reyalite.

3.1. Wòl Reyalizatè a (Le Chef d'Orchestre)

Reyalizatè a se sèl moun ki gen tout fim nan nan tèt li:

• Vizyon an: Li dwe esplike chak manm ekip (son, limyè, kamera) ki atmosfè li vle kreye.

• Desizyon an: Sou yon plato, tan se lajan. Reyalizatè a dwe konn deside vit san l pa pèdi pasyans li.

3.2. Pale ak Aktè yo (La Direction d'Acteurs)

Pa di yon aktè "Fè kòmsi ou fache". Sa se yon enstriksyon vid.

• Prensip IBI: Ba yo yon Vèb Aksyon oswa yon Objektif.

  • Olye w di "Fache", di l: "Mete moun sa a deyò nan kay la ak pawòl ou."

  • Olye w di "Tris", di l: "Chache yon fason pou w mande l padon san w pa pale."

• Sekrè IBI: Kite aktè a pwopoze sa l santi tou. Yon bon reyalizatè koute anvan l kòmande.

3.3. Ekip Teknik la (La Hiérarchie du Plateau)

Yon reyalizatè IBI dwe konn kiyès k ap fè kisa:

1. Chef Opérateur (DP): Responsab bèlte imaj la ak limyè a.

2. Ingénieur Son: Responsab pou vwa aktè yo parèt klè.

3. Scripte: Moun ki veye si pa gen erè (eg: si aktè a te gen yon vè dlo nan men gòch, fòk li pa parèt nan men dwat nan pwochen plan an).

3.4. La Mise en Scène (Blokaj la)

Se kote pèsonaj yo ye nan espas la ak kijan y ap deplase.

• Pwofondè: Pa mete tout aktè yo kole sou yon mi. Mete yonn devan, yonn dèyè pou imaj la gen lavi.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Lidèchip sou Plato.

Sitiyasyon (Cas pratique): W ap filme yon sèn kote yon manman ap dekouvri pitit li fenk resevwa yon bous etid nan IBI-Akademi. Aktè k ap jwe manman an ap rann sèn nan parèt "fo", li sèlman ap griyen dan l.

Travay ou: Ekri yon ti plan direksyon (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Ki enstriksyon (Vèb aksyon) w ap bay aktè a pou l rann jwa sa a parèt pi "vray" (eg: "Imajine se dènye chans fanmi an ou gen nan men w lan").

2. Si Ingénieur Son an di w gen yon bri kamyon ki pase pandan pi bèl moman sèn nan, kisa w ap fè (Èske w ap kontinye oswa w ap refè sèn nan)? Poukisa?

3. Ki wòl Scripte a nan sèn sa a si manman an te gen yon mouchwa nan men l?

4. Fòma: PDF, Tit: CINE700_M3_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa sèlman dirije kamera, nou dirije nanm. Yon reyalizatè ki pa gen respè pou ekip li a pap janm fè yon gwo fim. Aktè a se enstriman w, trete l ak swen. Ekip teknik la se bra w, trete yo ak respè. Lè tout moun sou plato a santi yo enpòtan, se lè sa a maji a fèt nan lantiy la. Se ou k chèf la, men se renmen w gen pou metye a k ap fè moun swiv ou!"

[Gid Videyo Modil 3]: Gade videyo "Comment diriger un acteur débutant" kote n ap montre teknik vèb aksyon yo.

Kou: Reyalizasyon Sinema (CINE-700)

MODIL 4: Limyè ak Atmosfè Cinematic (L'Éclairage Narratif) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Metrize diferans ant limyè natirèl ak atifisyèl, konprann sikoloji koulè nan sinema, ak kreye pwofondè ak lonbraj (Chiaroscuro).

4.1. Limyè k ap Rakonte Istwa (L'Éclairage Narratif)

Limyè a dwe swiv emosyon sèn nan:

• High-Key (Limyè klè): Anpil limyè, prèske pa gen lonbraj. Li bon pou komedi, bèl souvni, oswa sèn ki gen jwa.

• Low-Key (Limyè fonse): Anpil lonbraj, yon sèl sous limyè ki fò. Li bon pou sèn sispansyon, dram, oswa mistè. Sa se baz "Film Noir".

4.2. Sikoloji Koulè (La Psychologie des Couleurs)

Koulè yon sèn di piblik la kijan pou l santi l anvan menm aktè a pale:

• Ble/Frèt: Tristès, solitid, teknoloji, oswa lannwit.

• Wouj/Cho: Pasyon, danje, kòlè, oswa lanmou.

• Vèt/Jon: Maladi, tansyon, oswa yon anviwonman ki pa nòmal.

• Sekrè IBI: Sèvi ak "Gels" (papye koulè) sou lanp ou yo pou w chanje tanperati sèn nan.

4.3. Motiver la Lumière (Limyè ki gen rezon)

Yon reyalizatè IBI pa janm mete yon limyè "konsa konsa".

• Si pèsonaj la bò kote yon fenèt, limyè prensipal la dwe soti bò fenèt la.

• Si l gen yon bouji nan men l, se bouji a ki dwe sanble limyè k ap klere vizaj li a. Nou rele sa "Practical Lighting".

4.4. Kontras ak Pwofondè

• Separasyon: Toujou mete yon ti limyè dèyè pèsonaj la (Backlight) pou l ka dekole ak mi ki dèyè l la. Sa rann imaj la parèt 3D olye l parèt plat.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Penti ak Lonbraj.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou gen yon sèn kote yon pèsonaj ap ekri yon lèt sekrè lannwit nan yon biwo. Li gen yon sèl ti lanp sou tab li.

Travay ou: Ekri yon ti plan teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Ant High-Key ak Low-Key, ki estil limyè w ap chwazi pou sèn sa a? Poukisa?

2. Ki koulè (Tanperati) w ap chwazi pou rès salklas la ki nan fènwa a (Ble oswa Zoranj)?

3. Ki kote w ap mete ti lanp tab la parapò ak vizaj aktè a pou n ka wè emosyon nan je l?

4. Fòma: PDF, Tit: CINE700_M4_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa pè fènwa, nou donte li. Yon gwo reyalizatè konnen ke sa n pa montre nan lonbraj la enpòtan menm jan ak sa n montre nan limyè a. Pa janm limen tout sèn nan tankou yon teren foutbòl; kite plas pou mistè. Limyè se sizo w ap sèvi pou w taye imaj ou. Si w konn klere yon vizaj, ou konn manyen nanm moun k ap gade w la. Se la maji a ye!"

[Gid Videyo Modil 4]: Gade videyo "Comment créer une ambiance cinématographique avec une seule lampe" kote n ap montre maji 'Rembrandt Lighting'.

Kou: Reyalizasyon Sinema (CINE-700)

MODIL 5: Pwodiksyon ak Distribisyon (Le Grand Final) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 5 Kredi

• Objektif: Aprann jere yon bidjè, jwenn kote pou w filme (Location Scouting), epi konnen kijan pou w vann oswa distribye fim ou bay piblik la.

5.1. Pre-Pwodiksyon: Plan de Travail

Anvan w di "Action!", ou dwe gen yon plan:

• Dépouillement: Li senaryo a pou w konnen konbe aktè, konbe rad, ak ki akseswa (prop) w ap bezwen pou chak sèn.

• Repérage (Location Scouting): Al vizite kote w pral filme yo anvan. Tcheke si gen kouran, si pa gen twòp bri, epi si limyè solèy la tonbe byen la.

5.2. Jesyon Bidjè ak Ekip

Yon reyalizatè IBI dwe konn konte:

• Le Budget: Konbe kòb k ap ale nan manje pou ekip la, nan lokasyon materyèl, ak nan peye aktè yo.

• Le Planning: Si w dwe filme 5 sèn nan yon sèl jou, ou dwe konn kijan pou w pa pèdi tan. Nan sinema, "Tan se Lajan".

5.3. Post-Pwodiksyon ak Son (La Touche Finale)

• Montage: Chwazi pi bon vèsyon chak sèn (The Director's Cut).

• Sound Design: Ajoute bri pye k ap mache, bri van, oswa yon bèl mizik ki fè moun kriye. Nan sinema, son an se 50% nan emosyon an.

5.4. Distribisyon: Fè Fim nan Vwayaje

Kote w pral mete fim nan?

• Festival Sinema: Voye fim nan nan konkou entènasyonal (eg: Cannes, Sundance, oswa festival lokal an Ayiti).

• Platfòm Dijital: YouTube Premium, Vimeo On Demand, oswa chèche vann li bay Netflix oswa Amazon Prime.

• Maketing: Kreye yon bèl "Poster" (Affiche) ak yon "Trailer" (Bann-anons) ki bay moun anvi gade fim nan.

📝 DEVWA FINAL POU GRADYE (CINE-700):

Tèm: Lanse Premye Chèf-dèv ou.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou fini filme yon ti fim 10 minit ki rele "Limyè IBI". Ou gen $500 USD ki rete nan pòch ou pou w fè maketing epi distribye fim nan.

Travay ou: Ekri rapò final ou a (25 a 35 liy) pou w reponn:

1. Estrateji: Èske w ap depanse kòb la pou w fè yon gwo premye nan yon sinema, oswa w ap depanse l nan reklam sou Facebook/Instagram pou moun ka wè l sou entènèt? Poukisa?

2. Kreyativite: Dekri kisa w ap mete sou "Affiche" (Poster) fim nan pou fè moun vle klike sou li (Ki koulè? Ki imaj?).

3. Lidèchip: Si yon aktè prensipal pa vle parèt nan pwomosyon an paske l fache, kijan w ap sèvi ak teknik kominikasyon IBI pou w regle sa?

4. Sèman Sineyas la: Ekri: "Mwen sèmante pou m sèvi ak sinema pou m rakonte istwa ki bay espwa, pou m montre bèlte kilti m, epi pou m toujou kenbe nivo ekselans IBI-Akademi."

5. Fòma: PDF, Tit: CINE700_MODIL_FINAL_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED POU FEN KOU A:

"Felisitasyon! Jodi a, ou pa yon etidyan ankò, ou se yon Cineyas. Ou metrize mo, imaj, ak moun. Pa janm bliye ke yon fim se yon eritaj w ap kite pou pitit pitit ou. Chak plan ou fè, chak istwa ou rakonte, se yon moso nan nanm ou w ap bay mond lan. Ale kounye a, al fè mond lan reve, kriye, epi reflechi. Limyè... Kamera... ACTION! IBI fyè de ou!"

[Gid Videyo Modil 5]: Gade videyo "Comment soumettre son film à un festival international" kote n ap montre etap yo.