Kou: Topografi ak Arpantaj (TOPO-300)

MODIL 1: Baz Topografi ak Inite Mezire (Les Bases) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Diferansye topografi ak arpantaj, metrize inite mezi sifas yo (Santiya, Ara, Hektà), epi aprann sèvi ak "Mèt Riban" (Ruban à mesurer) san erè.

1.1. Topografi vs Arpantaj

Anpil moun konfonn yo, men nan IBI nou fè diferans lan:

• Topografi: Se syans ki reprezante tout detay yon teren sou yon plan (mòn, twou, pyebwa, kay, pant). Li montre "ki jan tè a ye".

• Arpantaj: Se teknik ki sèvi pou fikse limit legal yon tè, pou mete "Bòn" epi konnen egzakteman ki sifas yon moun posede selon lalwa.

1.2. Inite Mezire Sifas (Langaj Tè a)

Nan biwo leta ak nan papye notè, nou pa sèlman di "Mèt Kare". Nou sèvi ak sistèm sa a:

• 1 Santiya (Centiare): Sa egal a 1 mèt kare (1 $m^2$).

• 1 Ara (Are): Sa egal a 100 mèt kare.

• 1 Hektà (Hectare): Sa egal a 10,000 mèt kare (oswa 100 Ara).

Egzèsis IBI: Si yon moun gen yon tè ki mezire 25m x 20m, li gen 500 $m^2$. Sa vle di li gen 5 Ara oswa 500 Santiya.

1.3. Mezire Distans (La Chaîne)

Anvan n gen gwo aparèy lazè, nou sèvi ak "Riban" (Tape measure):

• Distans Horizontal: Toujou mezire "plat". Si tè a an pant, ou dwe fè sa n rele "Culturage" (kenbe mèt la byen nivo epi sèvi ak yon filaplon pou wè kote pwen an tonbe atè a).

• Erè ak Riban an: Pa janm kite mèt la "pandye" (la flèche). Li dwe byen rale (tension) pou distans la pa soti pi long pase sa l ye vray la.

1.4. Echèl la (L'Échelle)

Paske nou pa ka desine yon mòn sou yon moso papye nan gwosè l vray, nou sèvi ak echèl:

• Echèl 1/100: 1 santimèt sou papye a reprezante 100 santimèt (1 mèt) sou teren an.

• Echèl 1/500: 1 santimèt reprezante 5 mèt.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mèt Presizyon an.

Sitiyasyon (Cas pratique):

Yon kliyan rele w pou w al verifye yon tè li vle achte. Papye a di tè a gen 12 Ara ak 50 Santiya. Lè w rive sou teren an, ou mezire l, li gen fòm yon kare ki mezire 35 mèt longè sou 35 mèt lajè.

Travay ou:

Ekri yon ti analiz teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Kalkile sifas tè sa a an mèt kare ($m^2$).

2. Konvèti sifas ou jwenn lan an Santiya ak Ara.

3. Èske kliyan an ap pèdi tè oswa li gen plis tè pase sa ki ekri nan papye a?

4. Esplike poukisa ou dwe kenbe mèt la "nivo" (horizontal) menm si tè a moute mòn.

5. Fòma: PDF, Tit: TOPO300_M1_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa 'arpantè madigra'. Yon pwen ou mal pran, se yon pwosè w ap prepare pou kliyan an nan 10 zan. Topografi mande pasyans ak je klè. Si w pa konn inite w yo, w ap pèdi nan kalkil yo. Toujou sonje: yon bon plan kòmanse ak yon bon mezi. Pa janm prese rale mèt la, tcheke si l pa gen "neyo" (neud), epi toujou verifye dyagonal ou yo."

[Gid Videyo Modil 1]: Gade videyo "Comprendre les unités de mesure de surface: Are et Hectare" kote n ap montre kijan pou n fè konvèsyon yo rapid.

Kou: Topografi ak Arpantaj (TOPO-300)

MODIL 2: Zouti ak Manipilasyon (Instrumentation) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Idantifye zouti topografik yo, moute yon twapye (trépied) ak nivo, epi aprann teknik lekti sou règ gradye a (Mire).

2.1. Materyèl Prensipal la (L'Équipement)

Pou n travay nan IBI, nou bezwen 3 gwo zanmi:

• Le Trépied (Twapye): Se sipò a. Li dwe byen plante nan tè a pou l pa bouje pandan n ap travay.

• Le Niveau Optique (Nivo a dlo): Se aparèy k ap gade nivo a. Li gen yon lantiy ki pèmèt nou wè lwen epi li toujou gade horizontalman.

• La Mire (Règ Topografik): Se yon gwo règle 4 a 5 mèt ki gen chif sou li (an jeneral an mèt ak santimèt). Se li "Aide-Topographe" la kenbe vètikalman sou pwen nou vle mezire a.

2.2. Moute ak "Calage" Aparèy la

Teknik IBI pou n al vit:

1. Plante Twapye a: Louvri janm yo nan yon lajè ki konfòtab, pouse pye yo nan tè a. Tèt twapye a dwe parèt "plat" nan je w anvan menm ou mete aparèy la.

2. Mete Nivo a: Vise aparèy la sou twapye a.

3. Santre Bul la (Le Calage): Sèvi ak 3 vis ki anba nivo a. Vire de (2) vis an menm tan (youn anndan, youn deyò) jiskaske bul dlo a antre nan ti sèk ki nan mitan an.

• Règleman IBI: Si bul la soti nan sèk la, ou dwe rekòmanse "Calage" la. Yon milimèt devyasyon nan bul la bay 10 cm erè nan 100 mèt.

2.3. Kijan pou n li sou "Mire" la

Lè w gade nan nivo a, w ap wè yon "Croix de fils" (yon kwa):

• Fil Horizontal Mitan: Se li ki bay "Lektü" (Lecture) wotè a.

• Fil Stadimétriques (Tèt ak Anba): Yo pèmèt nou kalkile distans ant aparèy la ak moun k ap kenbe règle la.

• Egzanp: Si fil mitan an tonbe sou chif 1.45, sa vle di pwen sa a se nan wotè 1 mèt ak 45 santimèt parapò ak liy nivo aparèy la.

2.4. Wòl "Porte-Mire" a (Aide-Topographe)

Nan IBI, moun k ap kenbe règle la enpòtan menm jan ak moun k ap gade a:

• Li dwe kenbe règle la byen dwat (vètikal).

• Si règle la kage sou kote, lekti a ap soti pi wo pase sa l ye vray la. Nou sèvi ak yon "Niveau de canne" (yon ti bul dlo ki kole sou règle la) pou n asire l dwat.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mete Aparèy la nan Nivo.

Sitiyasyon (Cas pratique): W ap moute yon "Niveau Optique" sou yon tè ki an pant. Ou fini mete aparèy la, men bul dlo a kole nan bò gòch sèk la nèt.

Travay ou: Ekri yon ti esplikasyon teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Kijan w pral sèvi ak 3 vis ki anba yo pou w mete bul la nan mitan?

2. Poukisa ou pa dwe janm deplase twapye a apre w fin fin santre bul la?

3. Si moun k ap kenbe "Mire" la kage l sou bò, kisa k ap rive lekti w ap pran an (L ap pi gwo oswa l ap pi piti)?

4. Fòma: PDF, Tit: TOPO300_M2_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa gade nan nivo tankou se nan fim n ap gade. Yon topograf dwe gen pasyans nan dwèt li pou l vire vis yo dousman. Si w vyolan ak aparèy la, w ap deregle l. Aparèy sa yo chè, se je w yo ye, se avèk yo w ap touche. Toujou sonje tcheke si lantiy la pwòp epi pa janm kite aparèy la nan solèy cho san parapli si w vle l rete egzak."

[Gid Videyo Modil 2]: Gade videyo "Comment caler un niveau optique de chantier" kote n ap montre teknik 3 vis yo pou mete bul la nan mitan.

Kou: Topografi ak Arpantaj (TOPO-300)

MODIL 3: Altimetri ak Nivelman (Le Nivellement) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Kalkile altitid pwen yo, konprann sa ki yon "Point de Repère" (BM), epi trase pant pou drenaj dlo.

3.1. Point de Repère a (Le Bench Mark - BM)

Topografi pa kòmanse nan anyen. Nou bezwen yon pwen referans:

• BM (Point de Repère): Se yon pwen fiks (souvan yon bòn nan papòt kay la oswa yon mak sou yon twotwa) kote nou konnen wotè l. Nou ba l yon valè, pa egzanp 100.00 mèt.

• Tout rès pwojè a: Nou pral kalkile l parapò ak 100 mèt sa a. Si yon pwen bay 101.50m, li pi wo. Si l bay 99.20m, li pi ba.

3.2. Lekti Arrière ak Lekti Avant

Pou n konnen nivo a, nou fè de (2) kalite lekti:

1. Lecture Arrière (BS - Backsight): Se premye lekti nou fè sou pwen nou konnen wotè l la (BM la). Sa pèmèt nou konnen nan ki wotè "Liy Vizé" aparèy la ye.

2. Lecture Avant (FS - Foresight): Se lekti nou fè sou pwen nou vle konnen wotè l la (pwen nouvo a).

3.3. Kalkil la (Maji Matematik IBI a)

Se la anpil moun pèdi, men nan IBI li senp:

1. Wotè Aparèy la (HI): $Altitid\ BM + Lecture\ Arrière$.

2. Altitid Nouvo Pwen an: $HI - Lecture\ Avant$.

Egzamp:

• BM la se 100.00m.

• Ou li 1.50m sou li (Lektü Arrière). Wotè aparèy ou an se 101.50m.

• Ou vire aparèy la sou yon lòt pwen, ou li 2.10m (Lektü Avant).

• Altitid pwen sa a se: $101.50 - 2.10 = \mathbf{99.40m}$. (Li pi ba pase BM la).

3.4. Trase Pant yo (Les Pentes)

Pou dlo koule, nou bezwen yon pant (souvan 1% oswa 2%):

• Pant 1%: Pou chak 100 mèt longè, tè a dwe desann 1 mèt.

• Nan IBI: Nou montre etidyan an kijan pou l plante pikèt (jalons) nan bon wotè a pou mason an ka konnen ki kote pou l mete beton l.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Pa kite dlo a dòmi.

Sitiyasyon (Cas pratique):

W ap pran nivo pou yon kanalizasyon nan yon lakou.

• Pwen kòmansman an (BM) se 10.00 mèt.

• Lektü Arrière sou li se 1.25 mèt.

• Lektü Avant sou pwen fen an (20 mèt pi lwen) se 2.40 mèt.

Travay ou:

Ekri yon ti kalkil teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Kalkile "Wotè Aparèy" (HI) la.

2. Kalkile altitid pwen fen an.

3. Èske pwen fen an pi wo oswa pi ba pase pwen kòmansman an? Pa konbe santimèt?

4. Si dlo dwe soti nan pwen BM la pou l al nan pwen fen an, èske l ap koule natirèlman?

5. Fòma: PDF, Tit: TOPO300_M3_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa pwofite sou 'manti dlo'. Si w mal pran yon nivo, tout lajan kliyan an pral pèdi nan kase-refè. Topografi se pa sèlman gade nan lantiy, se konnen ki kote dlo a pral prale anvan menm lapli tonbe. Kenbe kaye w pwòp (Carnet de nivellement), pa janm ekri ak kreyon ki ka efase, epi toujou verifye soustraksyon w yo de fwa. Erè se pou apranti, presizyon se pou IBI."

[Gid Videyo Modil 3]: Gade videyo "Comment calculer les altitudes avec un niveau de chantier" kote n ap montre kijan pou n ranpli kaye nivo a.

Kou: Topografi ak Arpantaj (TOPO-300)

MODIL 4: Planimetri ak Trasé (Le Levé et l'Implantation) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 3 Kredi

• Objektif: Mezire ang ak distans sou yon teren, poze bòn nan kwen yo, epi aprann kijan pou n fè yon "Levé" (pran mezi) pou n fè yon plan.

4.1. Ang ak Azimit (Les Angles)

Pou n konnen fòm yon tè, nou bezwen konnen nan ki sans liy yo prale:

• Ang Orizontal: Se ang ki fòme ant de (2) liy sou tè a. Nou mezire l an **Degre (°) ** oswa an Grad (G).

• Azimit (Azimut): Se ang yon liy fòme parapò ak Nò a. Se li k pèmèt nou konnen si yon tè panche bò solèy leve oswa bò solèy kouche.

4.2. Teknik "Le Levé" (Pran Mezi)

Se travay prensipal la sou chanter:

1. Reconnaissance: Mache tout sou tè a pou wè kote kwen yo ye.

2. Cheminement: Nou pase soti nan yon pwen (Station A) al nan yon lòt (Station B) pou n mezire chak liy ak chak ang.

3. Prise de détails: Nou pran distans kote kay, pyebwa, oswa kloti ye parapò ak limit tè a.

4.3. Poze Bòn (Le Bornage)

Yon bòn se prèv mèt tè a:

• Borne (Bòn): Se yon blòk beton (souvan 15x15cm) nou plante nan tè a nan chak kwen.

• Règleman IBI: Pa janm poze bòn nan je. Fòk ou tcheke dyagonal yo ak ang yo pou w asire w distans ki nan papye a se li k atè a vray.

4.4. Implantation (Tracer Kay la)

Lè achitèk la fin bay plan kay la, topograf la dwe "poze" kay la sou tè a:

• Nou sèvi ak aparèy la pou n di mason an: "Se la kwen chanm nan dwe ye."

• Nou sèvi ak pikèt pou n montre kote pou yo fouye fondasyon an san yo pa antre sou vwazen.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Fèmen Teren an.

Sitiyasyon (Cas pratique): Ou gen yon tè ki gen 4 kote (un quadrilatère). Ou mezire 3 kote ak 3 ang. Lè w rive nan dènye pwen an pou w fèmen "Polygon" lan, ou jwenn yon espas 20 cm ki manke pou kòd la jwenn premye bòn lan.

Travay ou: Ekri yon ti analiz teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Kijan nou rele erè sa a nan topografi (Erè de Fermeture)?

2. Poukisa li danjere pou w jis "pouse" bòn nan pou l fèmen san w pa refè kalkil yo?

3. Ki zouti (Konpa oswa Bousòl) ki ka ede w jwenn "Nò" a pou w konnen Azimit ou?

4. Fòma: PDF, Tit: TOPO300_M4_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa arpantè k ap vòlè tè moun. Yon pous ou pran sou vwazen, se yon lavi w ap rann malere. Planimetri mande onètete ak presizyon. Toujou verifye ang ou yo de fwa anvan w plante bòn nan nèt nan siman. Yon bòn ki mal plante, se yon rasin pwoblèm w ap plante nan tè a. Travay ak syans, respekte limit yo, epi toujou sonje: yon bon plan pwoteje mèt tè a."

[Gid Videyo Modil 4]: Gade videyo "Comment mesurer les angles et implanter des bornes" kote n ap montre teknik pou n fèmen yon polygon.