Objektif: Konprann sa AI ye ak kisa li ka fè pou ou.

💡 Pawòl Pwofesè a: "Bonjou klas! Jodi a, nou pral dekouvri yon nouvo zanmi: Entèlijans Atifisyèl. Se pa yon robot k ap vin ranplase nou non, se yon zouti k ap vin ban nou 'super-pouvwa'. Nou pral aprann sèvi ak ChatGPT ak Gemini (sa n ap itilize la a). Imajine yon asistan ki li tout liv ki egziste deja epi ki prèt pou reponn ou nan yon segonn. Travay nou se konnen kisa pou n mande l!"

Nan Modil 1 sa a, nou pral demistifye gwo mo sa yo. Pwofesè a pral montre elèv IBI-Akademi yo ke AI a se pa maji, se yon zouti pwisan ki la pou sèvi yo.

Modil 1: Dekouvri Mond AI a (ChatGPT, Gemini, ak Claude)

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou klas! Jodi a nou pral louvri yon pòt sou lavni an. Nou tande pale de 'Entèlijans Atifisyèl' toupatou, men kisa li ye vre?

Imajine yon elèv ki li tout diksyonè, tout liv istwa, ak tout paj entènèt ki egziste, epi li gen yon memwa ki pa janm bliye anyen. Sa se AI a. Se yon pwogram òdinatè ki aprann pale ak reflechi tankou moun. Li pa la pou l pran plas nou, li la pou l ban nou yon koudmen kote nou te konn pèdi tan. Nan IBI, nou p'ap pè teknoloji, nou pral donte l!"

2. Ki lès ki ki lès? (ChatGPT vs Gemini vs Claude) (Pawòl Pwofesè a)

"Gen plizyè 'mak' AI, menm jan gen Toyota ak Honda.

• ChatGPT: Se li ki te fè premye gwo bri a. Li trè bon pou ekri istwa ak tradui tèks.

• Gemini (sa n ap sèvi la a): Se AI Google la. Li konekte ak entènèt la an dirèk, li ka chèche enfòmasyon ki fenk sot tonbe sou Google Maps oswa YouTube nan yon segonn.

• Claude: Li trè pridan epi li ekri ak anpil detay, li bon anpil pou analiz dokiman ki long. Chak grenn gen fòs pa yo. Yon bon administratè nimerik konnen ki lè pou l sèvi ak chak youn pou l jwenn pi bon rezilta a."

3. Kisa AI a ka fè pou ou nan IBI? (Pawòl Pwofesè a)

"AI a se tankou yon kouto swis:

• Ekri: Li ka ekri lèt, rapò, oswa bèl mesaj pou kliyan nan 5 segonn.

• Kalkile: Li ka jere bidjè oswa fè analiz sou kòb yon biznis ap fè.

• Resime: Si w gen yon liv 100 paj pou w li, li ka ba w 10 pwen ki pi enpòtan yo.

• Traduire: Li ka tradui nenpòt lang (menm Kreyòl!) pou w ka kominike ak tout mond lan. Lè w konn sèvi ak AI, travay ki te konn pran w yon jounen ap pran w 10 minit kounye a."

4. Premye Kontak la (Pawòl Pwofesè a)

"Pou n kòmanse, nou jis bezwen louvri yon kont. Li gratis! Nou pral aprann kijan pou n kreye yon kont sou Gemini oswa ChatGPT. Lè w fin antre, se tankou w nan yon 'Chat' sou WhatsApp ak yon moun ki konn tout bagay.

Pa pè poze l keksyon ki parèt 'bèt'. AI a pa janm fache, li pa janm fatige, epi l ap toujou reponn ou ak respè. Se premye etap pou w tounen yon jeni nan epòk nimerik sa a."

5. Egzèsis Pratik pou Modil 1

Misyon pèsonèl ou:

1. Kreye yon kont: Ale sou gemini.google.com (ak kont Gmail ou) oswa chatgpt.com.

2. Di l bonjou: Tape premye mesaj ou: "Bonjou, mwen se yon elèv nan IBI-Akademi, di m nan 3 liy kisa w ka fè pou ede m nan etid mwen."

3. Mande l yon tradiksyon: Pran yon fraz nan yon liv fransè oswa anglè, mande l pou l tradui l an bèl Kreyòl Ayisyen pou ou.

Objektif: Aprann bay lòd ki klè pou w jwenn pi bon rezilta.

💡 Pawòl Pwofesè a: "Klas, AI a se tankou yon gwo jeni nan yon lanp: si w mande l mal, l ap ba w yon move rezilta. 'Prompt' la se lòd ou ba li a. Nou pral aprann kijan pou n pa sèlman di 'ekri yon tèks', men pou n di 'Ekri yon lèt pwofesyonèl pou yon direktè lekòl, ak yon ton serye'. Plis ou presi, plis AI a ap entèlijan pou ou. Nan IBI, n ap aprann pale langaj lavni an!"

Nan Modil 2 a, nou pral aprann "langaj" sekrè a. Pwofesè a pral montre elèv IBI-Akademi yo ke diferans ant yon moun ki jwenn yon move repons ak yon moun ki jwenn yon bèl travay, se nan fason yo mande a. Nou rele sa Prompt Engineering.

Modil 2: Atizay Prompt la (Kijan pou w pale ak AI)

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou klas! Nou gen zouti a nan men nou, kounye a nou pral aprann kijan pou n sèvi avè l. Gen moun ki di: 'AI a pa konn anyen, li ban m yon move repons'. Men anpil fwa, se lòd la ki te mal bay.

Yon Prompt, se senpleman lòd oswa keksyon ou bay AI a. Si w mande l: 'Ekri yon lèt', l ap fè yon vye lèt tou kout ki pa gen nanm. Men si w konn 'Atizay Prompt la', w ap jwenn egzakteman sa w bezwen an. Se tankou w ap bay yon timoun yon komisyon: plis ou klè, plis komisyon an ap byen fèt!"

2. Fòmil Majik la: Wòl + Travay + Kontèks (Pawòl Pwofesè a)

"Pou w fè yon bon prompt nan IBI, sèvi ak 3 moso sa yo:

1. Wòl la: Di l ki moun li ye. (Egz: 'Ou se yon ekspè nan maketing')

2. Travay la: Di l kisa pou l fè. (Egz: 'Ekri yon piblisite pou IBI-Akademi')

3. Kontèks la: Bay detay sou ki moun w ap pale ak ki ton ou vle. (Egz: 'Pou jèn ki vle aprann enfòmatik, ak yon ton ki bay ankourajman')

Lè w mete 3 bagay sa yo ansanm, AI a pa devine ankò, li travay pou ou kòm yon pwofesyonèl."

3. Bay Egzanp (Few-Shot Prompting) (Pawòl Pwofesè a)

"AI a aprann vit. Si w vle l ekri nan yon fason espesyal, ba l yon egzanp. Di l: 'Mwen vle w ekri mesaj WhatsApp pou mwen. Men yon egzanp kijan mwen ekri: [Mete yon mesaj ou te ekri deja]. Kounye a, ekri yon nouvo mesaj pou envite moun nan yon konferans'.

Lè w ba l yon egzanp, l ap kopye estil ou, l ap sèvi ak mo ou renmen yo, epi moun k ap li a p'ap menm konnen si se yon AI ki te ekri l. Sa se entèlijans nan nivo siperyè!"

4. Koreksyon ak Amelyorasyon (Pawòl Pwofesè a)

"Pa janm rete sou premye repons lan. AI a renmen lè w fè 'Konvèsasyon' avè l. Si l ba w yon tèks ki twò long, di l: 'Fè l pi kout'. Si l ba w yon lide ki twò serye, di l: 'Mete yon ti blag ladan l'. Yon bon administratè AI se yon moun ki konn 'taye' repons lan jiskaske li parèt pafè. Pa pè di l: 'Mwen pa renmen pati sa a, chanje l'. Li la pou l sèvi w 24 sou 24!"

5. Egzèsis Pratik pou Modil 2

Misyon pèsonèl ou:

1. Premye Tès la: Mande AI a pou l ekri yon plan pou yon fèt anivèsè san w pa bay detay. Gade sa l ba w.

2. Prompt Pwofesyonèl la: Koulye a, sèvi ak fòmil la: "Ou se yon òganizatè fèt pwofesyonèl. Ekri yon plan pou fèt 25 an mwen k ap fèt bò lanmè, ak yon bidjè 500 dola, pou 20 moun."

3. Konparezon an: Gade diferans ant de repons yo. Ki lès ki pi itil pou ou?

Objektif: Sèvi ak AI pou fè desen, foto, ak videyo rapid.

💡 Pawòl Pwofesè a: "Ou pa bezwen konn desine pou w kreye yon bèl afich kounye a. Nou pral aprann sèvi ak AI pou n di l: 'Fè yon foto yon jèn ayisyen k ap etidye sou yon laptop'. Nan yon segonn, foto a pare! Nou pral wè kijan pou n fè logo, bèl foto pou sit wèb nou, ak plan pou videyo nou yo. AI se kreyativite san limit nan pòch ou!"

Nan Modil 3 sa a, nou pral soti nan "tèks" pou n antre nan "vizyèl". Pwofesè a pral montre elèv IBI-Akademi yo ke yo pa bezwen konn pentire pou yo kreye bèl imaj, depi yo konn kijan pou yo dekri sa yo vle a bay yon AI.

Modil 3: Kreye Imaj ak Kontni ak AI

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou klas! Jodi a, nou pral aprann fè maji ak je nou. Anvan sa, si w te bezwen yon foto yon moun k ap travay sou yon laptop pou yon afich IBI, fòk ou te gen yon kamera, yon modèl, ak yon moun ki konn Photoshop.

Jodi a, nou gen AI k ap 'desine' pou nou. Nou pral sèvi ak zouti tankou DALL-E (nan ChatGPT), Imagen (nan Gemini), oswa Midjourney. Ou sèlman bezwen ekri sa w wè nan tèt ou, epi AI a ap pentire l pou ou nan yon segonn. Se kreyativite san limit!"

2. Dekri imaj la (Prompt Image) (Pawòl Pwofesè a)

"Pou AI a fè yon bèl foto, ou dwe ba li detay sou:

• Sijè a: Ki moun oswa ki sa k nan foto a? (Egz: 'Yon jèn fi ayisyen')

• Aksyon an: Kisa l ap fè? (Egz: 'K ap souri devan yon òdinatè')

• Anviwònman an: Kote l ye? (Egz: 'Nan yon salklas modèn')

• Stil la: Èske se yon foto reyèl, yon desen anime, oswa yon penti? Plis ou bay detay sou limyè a ak koulè yo, se plis foto a ap parèt pwofesyonèl."

3. AI pou Design (Canva ak lòt yo) (Pawòl Pwofesè a)

"AI a pa sèlman fè foto, li ede n fè 'Design' tou. Nou gen zouti tankou Canva ki gen AI ladan l kounye a. Ou ka di l: 'Fè yon afich pou yon kou enfòmatik pou mwen', epi l ap chwazi bèl ekriti, bèl koulè, ak bèl plasman pou ou. Yon administratè modèn pa pèdi tan ap eseye jwenn ki kote pou l mete yon logo, li kite AI a pwopoze l pi bon opsyon yo, epi li chwazi sa l pito a."

4. Kreye Videyo ak Son (Pawòl Pwofesè a)

"Nou p'ap rete nan foto sèlman. Gen AI kounye a ki ka fè yon ti videyo 5 segonn soti nan yon fraz ou ekri. Gen lòt ki ka kreye yon mizik oswa yon vwa k ap li yon tèks pou ou (Text-to-Speech).

Nan IBI-Akademi, n ap aprann sèvi ak zouti sa yo pou n fè ti reklam rapid pou rezo sosyal nou yo. Imajine w ekri yon bèl tèks an kreyòl, epi yon AI ba w yon vwa serye k ap li l pou ou ak yon ti mizik dèyè l. Ou tounen yon estidyo pwodiksyon tout sèl ou!"

5. Egzèsis Pratik pou Modil 3

Misyon pèsonèl ou:

1. Deskripsyon an: Ekri yon 'Prompt' pou yon foto ou t'ap renmen genyen pou biznis ou. (Sèvi ak: Sijè + Aksyon + Stil).

2. Tès la: Si w gen aksè ak yon AI ki fè imaj, tape 'Prompt' la ladan l pou w wè sa l ba w.

3. Lide Afich la: Ale sou Canva (si w kapab), sèvi ak opsyon 'Magic Design' la pou w kreye yon envitasyon pou yon konferans IBI-Akademi nan mwens pase 2 minit.

Objektif: Konnen lè pou n sèvi ak AI ak lè pou n mete touche pa nou.

💡 Pawòl Pwofesè a: "Atansyon klas! AI ka bay manti pafwa (yo rele sa alisinasyon). Nou p'ap janm pran sa l di a pou 'Pawòl Bondye' san n pa verifye l. Nou pral aprann kijan pou n tcheke enfòmasyon yo epi kijan pou n pa pèdi pwòp vwa pa nou. AI a ba w baz la, men se ou menm ki bay rezilta final la kalite ak nanm. Yon bon administratè sèvi ak AI pou l gen tan, men li sèvi ak tèt li pou l gen siksè."

Nan Modil 4 la, nou rive nan pati ki pi enpòtan an: Sajès. Pwofesè a pral montre elèv IBI-Akademi yo ke AI a se yon gwo zouti, men li pa gen "konsyans" ni "kè". Se elèv la ki dwe toujou mèt tèt li.

Modil 4: Etik ak Limit AI (Sèvi ak tèt ou tou!)

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou klas! Nou aprann fè tèks, nou fè imaj, nou travay vit. Men, atansyon! AI a se tankou yon machin kous: li ka mennen w lwen, men si w pa konn kondwi l, w ap fè aksidan.

Jodi a, nou pral aprann limit AI a. Li pa konn tout bagay, epi pafwa li konn bay manti ak anpil asirans. Nan IBI, nou pa vle 'elèv robot' k ap kopye sa AI di sèlman. Nou vle elèv ki entèlijan, ki konn verifye, epi ki konn mete pwòp sèl pa yo nan sa y ap fè."

2. Alisinasyon: Lè AI a reve (Pawòl Pwofesè a)

"Gen yon mo nou rele 'Alisinasyon'. Sa rive lè AI a pa konnen repons lan, men olye li di w li pa konnen, li envante yon istwa ki parèt vrè.

• Li ka envante yon dat istorik ki pa egziste.

• Li ka ba w yon move non pou yon lwa nan peyi a. Toujou verifye enfòmasyon enpòtan yo sou Google oswa nan liv anvan ou pibliye yo. AI a se yon asistan, se pa li ki 'Direktè' a. Se ou menm ki responsab sa w ekri a."

3. Touche Imèn nan (Poukisa yo bezwen w toujou?) (Pawòl Pwofesè a)

"AI a ka ekri yon powèm, men li pa ka santi tristès. Li ka fè yon piblisite, men li pa konnen reyalite yon moun k ap viv Okay oswa nan Kap-Ayisyen menm jan avè w.

Pa janm jis 'Copy-Paste' sa AI ba w la san w pa chanje anyen. Mete yon ti kreyòl pa w, mete yon eksperyans ou te viv, mete chalè nou genyen kòm Ayisyen. Se 'touche' sa a ki pral fè moun yo konekte ak biznis ou oswa ak IBI-Akademi. AI a ba w 80% nan travay la, men 20% ki rete a, se nanm ou li ye."

4. Dwa Otè ak Sekirite (Pawòl Pwofesè a)

"Yon lòt bagay enpòtan: AI a aprann nan travay lòt moun te fè deja. Konsa tou, pa janm mete enfòmasyon sekrè (tankou modpas ou, nimewo kont bankè w, oswa dosye prive yon elèv) nan yon AI.

Tout sa w tape ladan l, konpayi yo ka sèvi avè l pou yo antrene robot a pi byen. Nan administrasyon nimerik, nou dwe pridan. Sèvi ak AI pou n jwenn lide, men kenbe sekrè nou yo pou nou."

5. Egzèsis Pratik pou Modil 4

Misyon final ou pou Kou AI a:

1. Chèche Erè a: Mande AI a pou l di w "Kisa k te pase nan lane 2027" (yon lane ki poko rive). Gade si l ap envante yon bagay oswa si l ap di w li pa konnen.

2. Mete touche pa w: Pran yon paragraf AI te ekri pou ou nan Modil 2 a, epi chanje 3 fraz ladan l pou l ka parèt plis tankou se ou k ap pale ak yon zanmi.

3. Refleksyon: Ekri yon fraz kout sou sa w panse ki pi gwo avantaj AI a pou Ayiti, ak sa w panse ki pi gwo danje l.

📋 Nòt jeneral pou Pwofesè a (IBI-Akademi)

"Montre elèv yo ke AI a se yon kous. Moun ki konn sèvi avè l jodi a ap gen yon avantaj sou tout moun demen. Fè yo pratike mande AI a pou l planifye yon jounen travay oswa pou l rezime yon gwo tèks konplike."