Kou: Depannaj ak Antretyen Òdinatè (MAINT-5000)

MODIL 1: Anatomi ak Dissection (Hardware Anatomy) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Idantifye pyès entèn yo, konprann wòl chak pati, epi aprann manyen materyèl elektwonik san danje.

1.1. Inite Santral la ak "Carte Mère" (The Motherboard)

Se "Manman" tout pyès yo, se sou li tout koneksyon fèt:

• Le Processeur (CPU): Se sèvo a. Se li ki kalkile tout sa w ap fè. Si l cho twòp, òdinatè a ap "Freeze" (kanpe).

• La Mémoire RAM: Se memwa kout tèm nan. Plis ou gen RAM, plis ou ka louvri anpil pwogram anmenmtan san òdinatè a pa "Lèd" (slow).

• Le Disque Dur (HDD/SSD): Se la tout foto, dokiman, ak sistèm nan sere. SSD pi rapid pase HDD, li pa gen pyès k ap vire anndan l.

1.2. Enèji ak Refwadisman (Power & Cooling)

• Bloc d'Alimentation (PSU): Li pran kouran nan priz miray la (AC) pou l tounen l nan vòltaj ki ba (DC) pou pyès yo pa boule.

• Ventilateur & Dissipateur: Yo la pou rale chalè a soti deyò. Nan IBI, nou di: "Chalè se lènmi nimewo 1 yon teknisyen."

1.3. Sekirite Elektwostatik (ESD Safety)

• Kouran Estatik: Kò nou gen yon ti chaj kouran. Si w touche yon RAM san w pa "Décharger" tèt ou, ou ka boule l san w pa menm wè etensèl.

• Règleman IBI: Toujou touche yon pati metalik nan bwat òdinatè a anvan w manyen "Carte Mère" la, oswa mete yon braslè anti-statique.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mwen se Chirijyen Digital nan IBI.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan vin jwenn ou, li di òdinatè l la limen, men depi li louvri de (2) paj sou Entènèt, machin nan kòmanse "Lèd" anpil epi li fè yon gwo bri van k ap soufle anndan l.

Travay ou: Ekri yon ti rapò teknik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Ant RAM nan ak Disque Dur la, kilès ki sipoze gen defo si òdinatè a pa ka jere plizyè travay anmenmtan?

2. Poukisa gen yon gwo bri "Van" k ap fèt anndan machin nan? (Ki pyès k ap travay twòp la?)

3. Ki premye prekosyon w dwe pran ak "Men w" anvan w ouvri bwat òdinatè a pou w tcheke sa k anndan an?

4. Fòma: PDF, Tit: MAINT5000_M1_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa 'foure' men nou nan yon machin san n pa gen yon plan. Chak vis ou retire gen yon plas, chak kab ou dekonekte gen yon sans. Teknik depannaj la kòmanse ak Obsèvasyon. Gade, koute bri fanatik la, santi chalè a. Yon bon teknisyen sèvi ak tout sans li anvan l sèvi ak tounvis li. Onore pyès yo, y a onore travay ou!"

[Gid Videyo Modil 1]: Gade videyo "Comment identifier les composants d'un PC" pou n wè jan pou n retire RAM nan san n pa kase l.

Kou: Depannaj ak Antretyen Òdinatè (MAINT-5000)

MODIL 2: Antretyen Fizik (Preventive Maintenance) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Netwaye sistèm refwadisman an, chanje pâte thermique, epi jere aksidan likid (dlo/kafe) sou yon laptop.

2.1. Lènmi Nimewo 1 an: Pousyè (Dust Management)

Pousyè bloke vantilasyon epi li lakòz "Surchauffe" (overheating):

• Vantilatè (Fans): Nou sèvi ak yon ti bwòs mou oswa "Air comprimé" pou n retire pousyè nan pal yo. Atansyon: Toujou kenbe pal vantilatè a ak dwèt ou lè w ap voye lè sou li pou l pa vire twò vit epi boule "piston" li.

• Radiateur (Heat Sink): Se moso metal ki chita sou sèvo a. Si pousyè bouche l, chalè a ap rete anndan kò òdinatè a.

2.2. Chiriji Tèmik (Thermal Paste Replacement)

Pâte thermique se "pon" ki mennen chalè a soti nan sèvo a (CPU) pou l al nan radiatè a:

• Kilè pou n chanje l? Si òdinatè a ap fè gwo bri van oswa si l ap mouri pou kont li apre 10 minit.

• Netwayaj: Sèvi ak yon moso koton ak "Alcool Isopropylique" (90%+) pou n retire ansyen pat ki vin di tankou siman an.

• Aplikasyon: Mete sèlman yon "grenn pwa" nan mitan processeur a. Si w mete twòp, l ap koule sou kote epi l ka fè "Court-circuit".

2.3. Premye Sekou: Laptop ki Pran Dlo (Liquid Spills)

Si yon kliyan vide dlo sou klavye li, vitès se sekrè a:

1. Dekonekte imedyatman: Retire batri a epi retire plòg kouran an. Pa janm eseye limen l pou w wè si l mache!

2. Vire l "V": Mete laptop la tèt anba pou dlo a ka soti nan klavye a san l pa rive sou "Carte Mère" la.

3. Sechaj: Pa sèvi ak "Hairdryer" (sèch-cheve) cho, li ka fonn plastik klavye a. Kite l sèk nan yon kote ki gen vantilasyon pandan 24 a 48 èdtan.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mwen se Doktè Antretyen nan IBI.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan pote yon laptop ba ou. Li di depi l ap gade videyo sou YouTube, anba laptop la vin cho tèlman ou ka kwit ze sou li, epi machin nan etenn pou kont li san l pa di anyen.

Travay ou: Ekri yon ti plan entèvansyon (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Poukisa òdinatè a deside "Etenn" pou kont li (Kisa sistèm sekirite CPU a ap eseye anpeche)?

2. Ki de (2) bagay w ap fè anndan machin nan pou w rezoud pwoblèm chalè sa a?

3. Èske w t ap rekòmande kliyan an mete laptop la sou yon "Kabann" oswa sou yon "Tab" koton pandan l ap travay? Poukisa?

4. Fòma: PDF, Tit: MAINT5000_M2_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa tann yon machin an pàn pou n okipe n de li. Antretyen se 'vaksen' teknoloji a. Yon ti gout pâte thermique ak yon ti kout lè ka sove yon kliyan mil dola. Toujou gade si tout vis yo tounen nan plas yo apre w fin netwaye. Yon machin ki pa gen bri, se yon mizik nan zòrèy yon bon teknisyen. Netwaye ak presizyon!"

[Gid Videyo Modil 2]: Gade videyo "Comment changer la pâte thermique de son processeur" pou n wè jan pou n mete grenn pwa a.

Direktè Alfred, nou rive nan "Kè" metye a! Nan IBI-Akademi, nou di: "Yon òdinatè ki bèbè, se yon òdinatè ki bezwen yon entèprèt. Teknisyen IBI a se li ki konn koute langaj machin nan pou l konnen kote pàn nan kache." Modil sa a se li k ap pèmèt etidyan an sispann "devine" epi kòmanse "repare" ak prèv.

Men devlopman Modil 3 a:

Kou: Depannaj ak Antretyen Òdinatè (MAINT-5000)

MODIL 3: Dyagnostik ak Reparasyon Materyèl (Hardware Repair) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Idantifye pàn materyèl yo, metrize "Beep Codes" yo, epi ranplase pyès ki defo tankou ekran ak klavye.

3.1. Langaj Bip yo (The POST & Beep Codes)

Lè yon òdinatè limen, li fè yon tès rapid ki rele POST (Power-On Self-Test). Si yon bagay pa bon, li bay yon "Bip":

• 1 Bip kout: Tout bagay anfòm (OK).

• 3 Bip long/kout: Souvan sa vle di gen yon pwoblèm ak RAM nan (li mal ploge oswa li boule).

• 8 Bip: Pwoblèm ak Carte Graphique la (ekran an pap bay imaj).

• Sekrè IBI: Premye sa pou w fè si yon PC ap bip, se retire RAM nan, netwaye "Pye" lò yo ak yon gòm plastik, epi remete l.

3.2. Ekran Nwa (No Display Diagnosis)

Si fanatik yo ap vire men ekran an rete nwa:

• Tès Ekstèn: Ploge yon monitè deyò sou laptop la. Si imaj parèt sou monitè a, sa vle di se Ekran Laptop la ki kase oswa kab "Nappe" la ki deploge.

• Tès RAM: Si menm sou monitè deyò a pa gen imaj, se moso memwa a ki mouri.

3.3. Ranplasman Pyès (Hardware Swap)

• Chanje yon Ekran Laptop: Aprann kijan pou w retire "Bezel" (ankadreman) an plastik la san w pa kase clips yo, dekonekte kab videyo a, epi moute nouvo ekran an.

• Klavye ki Manje Lèt: Si yon klavye laptop pran imidite, kèk lèt pap bay. Nan IBI, nou pa repare klavye, nou chanje l nèt paske se yon sèl pyès soude li ye.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mwen se Enspektè Teknoloji nan IBI.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan pote yon òdinatè biwo (Desktop) ba ou. Lè w peze bouton "Power" la, ou tande vantilatè a ap vire byen fò, men ekran an rete nwa tankou l mouri, epi machin nan ap fè "3 Bip kout" chak 5 segonn.

Travay ou: Ekri yon ti plan dyagnostik (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Dapre "Bip" yo, ki pyès anndan machin nan ki gen plis chans pou l gen pwoblèm?

2. Ki premye ti teknik "Gòm" ou pral eseye anvan w di kliyan an pou l achte yon nouvo pyès?

3. Si apre w fin netwaye pyès la machin nan toujou ap fè menm bri a, ki lòt tès w ap fè pou w asire w se pa "Slot" (kote l ploge a) ki gen defo?

4. Fòma: PDF, Tit: MAINT5000_M3_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa janm di 'mwen kwè se sa'. Nou di 'mwen tcheke, mwen wè se sa'. Pa janm kouri al achte pyès san w pa fè tès kwaze. Yon bon teknisyen toujou gen yon RAM ak yon Hard Drive tès nan pòch li. Si w konn koute machin nan, l ap di w sa k fè l mal. Dyagnostike ak pasyans!"

[Gid Videyo Modil 3]: Gade videyo "Comment tester les composants d'un PC en panne" pou n wè jan pou n tcheke Power Supply la.

Kou: Depannaj ak Antretyen Òdinatè (MAINT-5000)

MODIL 4: Chiriji Sistèm (Software & OS) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 4 Kredi

• Objektif: Metrize enstalasyon sistèm operasyon (Windows/Linux), eliminasyon viris, ak rekiperasyon done (Data Recovery).

4.1. Preparasyon ak "Boot" (The Fresh Start)

Anvan n kraze sistèm nan, fò n konnen kijan pou n antre ladan l:

• Le BIOS/UEFI: Aprann kijan pou n antre nan "Sèvo de baz" la pou n di òdinatè a pou l limen sou yon USB Bootable olye l limen sou disk la.

• Fòma (Clean Install): Kijan pou n efase tout sa k sou disk la epi moute yon vèsyon Windows tou nèf. Nan IBI, nou pa sèlman enstale, nou "Optimize" pou machin nan ka kouri pi vit.

4.2. Gè kont Viris ak Malware (The Digital Shield)

• Antivirus vs Windows Defender: Kijan pou n asire sistèm sekirite a ap mache. Aprann sèvi ak zouti tankou "Malwarebytes" pou n chase ti pwogram k ap vòlè enfòmasyon kliyan an.

• Netwayaj Registre: Retire tout vye moso pwogram ki rete anndan sistèm nan epi k ap fè l "Lèd" (slow).

4.3. Sovgad ak Rekiperasyon Done (The Life Saver)

Done kliyan an se sa k pi enpòtan:

• Backup: Toujou fè yon kopi dosye (Foto, Dokiman) sou yon disk deyò anvan w fòma.

• Data Recovery: Si yon kliyan efase yon dosye pa erè, nou sèvi ak lojisyèl espesyal pou n al chache l nan memwa disk la anvan lòt enfòmasyon kouvri l.

📝 DEVWA POU ETIDYAN AN (POU SOUMÈT):

Tèm: Mwen se Doktè Sistèm nan IBI.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan pote yon òdinatè ba ou ki gen yon "Blue Screen" (Ekran Ble). Li di l pa ka antre nan Windows ditou, men tout foto maryaj li ak diplòm li yo anndan l. Li pè pèdi yo.

Travay ou: Ekri yon ti plan chiriji (10 a 15 liy) pou w reponn:

1. Èske w ap "Fòma" machin nan imedyatman san w pa fè anyen lòt? Poukisa?

2. Ki teknik w ap sèvi pou w rekipere foto ak diplòm yo menm si Windows la pa vle limen? (Èske w ap retire disk la oswa w ap sèvi ak yon "Live USB"?)

3. Apre w fin sove done yo, ki de (2) bagay ou dwe enstale apre w fin fòma pou machin nan ka pwoteje kont viris?

4. Fòma: PDF, Tit: MAINT5000_M4_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED:

"Nan IBI, nou pa janm efase travay yon moun san n pa mande pèmisyon. Foto ak dokiman kliyan an, se istwa l. Yon teknisyen ki pèdi done kliyan l, se yon teknisyen ki pèdi konfyans li. Travay ak lojisyèl mande pou w gen pasyans pou w tann 'Barre de chargement' a fini. Pa janm prese yon fòma; fè l byen, fè l pwòp!"

[Gid Videyo Modil 4]: Gade videyo "Comment réinstaller Windows 10/11 sans perdre ses fichiers" pou n wè teknik rekiperasyon an.

Kou: DEPANNAJ AK ANTRETYEN ÒDINATÈ (MAINT-5000)

MODIL 5: Biznis Teknisyen an (The Tech Pro) (Nòt Pwofesè)

• Valè Modil sa a: 5 Kredi

• Objektif: Kalkile pri reparasyon, jere garanti, epi aplike yon etik pwofesyonèl strik sou done prive kliyan yo.

5.1. Kalkile Pri "Sèvis" la (Tech Pricing)

Pa vann dwèt ou bon mache, men pa vòlè kliyan an non plis:

• Materyèl: Pri pyès ou achte a (RAM, Disk, Ekran) + yon ti maj sou li pou komisyon w.

• Main d'œuvre: Konbe tan w pase sou machin nan? Yon fòma pran plis tan pase yon chanjman RAM.

• Konpleksite: Si w oblije soude oswa fè rekiperasyon done ki difisil, pri a dwe monte.

• Fòmil IBI: (Pri Pyès + 20%) + (Èdtan Travay x Tarif IBI) = Pri Faktire.

5.2. Etik ak Konfidansyalite (Digital Privacy)

Nan IBI, nou gen "Zye Fèmen" sou lavi moun:

• Sekrè Pwofesyonèl: Ou pa janm gen dwa louvri dosye foto, videyo, oswa dokiman yon kliyan si sa pa nesesè pou reparasyon an.

• Done Sansib: Si w jwenn modpas oswa enfòmasyon bankè, ou dwe efase yo nan memwa w imedyatman.

• Prensip IBI: "Konfyans se pi gwo kapital yon teknisyen."

5.3. Garanti ak Sèvis apre Vann (The Pro Guarantee)

• Bon pou Reparasyon: Toujou bay yon ti papye ki di kisa w ranje ak ki garanti w bay (egz: 30 jou sou travay la).

• Edikasyon Kliyan an: Montre kliyan an kisa pou l fè pou pàn nan pa tounen (egz: pa mete laptop la sou kabann). Yon kliyan ki aprann yon bagay nan men w, se yon kliyan k ap tounen.

📝 DEVWA FINAL POU GRADYE (MAINT-5000):

Tèm: Mwen se Direktè yon Sant Teknik IBI.

Sitiyasyon (Cas pratique): Yon kliyan pote yon òdinatè ki pa limen ditou. Ou jwenn se sèlman yon ti kab ki te deploge anndan an. Ou ploge l, machin nan limen. Kliyan an pa konn anyen nan sa, li te pare pou l peye w $100 dola pou yon nouvo "Power Supply".

Travay ou: Ekri yon ti plan etik (20 a 25 liy) pou w reponn:

1. Èske w ap di kliyan an se "Power Supply" la w chanje pou w ka fè kòb la, oswa w ap di l laverite? Poukisa?

2. Konbe w ap faktire l pou "Dyagnostik" la ak "Reparasyon" rapid sa a selon etik IBI?

3. Ekri "Sèman Teknisyen IBI" a: "Mwen sèmante pou m trete done kliyan mwen yo tankou se pa m, pou m toujou di laverite sou pàn mwen jwenn, epi pou m mete tounvis mwen nan sèvis verite pou m fè IBI-Akademi fyè."

4. Fòma: PDF, Tit: MAINT5000_MODIL_FINAL_Non_Etidyan.

💡 PAWÒL PWOFESÈ ALFRED POU FEN KOU A:

"Felisitasyon! Jodi a, ou pa yon 'moun ki konn tizonnen òdinatè' ankò, ou se yon 'Expert en Maintenance'. Ou gen pouvwa pou w bay machin ki te mouri yon dezyèm lavi. Pa janm bliye: teknoloji ap chanje chak jou, fòk ou kontinye aprann. Men onètete pa janm chanje. Ale kounye a, al geri sistèm yo nan vilaj nou an. Mwen fyè de ou, IBI fyè de ou!"

[Gid Videyo Modil 5]: Gade videyo "Comment lancer son entreprise de dépannage informatique" pou n wè jan pou n fè faktire.