Objektif: Aprann kreye, fòma, ak anrejistre dokiman pwofesyonèl.

• Pwen prensipal yo:

  • Konprann klavye ak sourit la.

  • Sezi tèks ak koreksyon òtograf.

  • Miz an paj (Marge, oryantasyon, polis ekriti).

  • Ensere tablo ak imaj.

• 💡 Nòt pou Pwofesè a: "Nan kòmansman an, fòse elèv yo pratike ak dwat yo sou klavye a san yo pa gade l twòp. Montre yo enpòtans rakousi klavye yo tankou Ctrl + S pou anrejistre."

Modil 1: Dekouvri Microsoft Word – Premye pa w nan biwotik

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou klas! Jodi a nou pral antre nan mond Microsoft Word. Imajine Word se tankou yon fèy papye blan ki p'ap janm fini, men olye w pran yon kreyon, w ap sèvi ak dwat ou sou yon klavye. Anvan nou kòmanse ekri, gade ekran an byen. W ap wè yon gwo riban anlè a ki gen anpil opsyon: Accueil, Insertion, Mise en page... Se la tout maji a fèt. Si w vle chanje jan lèt yo parèt oswa mete yon foto, se la pou w gade. Pa pè klike sou yo pou n wè sa yo fè, nou la pou n aprann!"

2. Sizi tèks ak koreksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Kounye a, kòmanse ekri non nou. Gade byen, si w fè yon erè, Word ap mete yon ti liy wouj ondulé anba mo a. Sa vle di: 'Atansyon, gen yon fot la a!'. Pa panike! Jis fè yon 'clic droit' sou mo a, epi Word ap ba w bon òtograf la.

Ti sekrè pou nou: Pa janm bliye peze Ctrl + S chak 5 minit. Si kouran koupe oswa batri laptop la mouri, travay nou an p'ap pèdi. Se tankou w ap fèmen yon kaye pou vòlò pa chire paj la!"

3. Miz an paj (Pawòl Pwofesè a)

"Yon lèt pa ka parèt nenpòt kijan. Ale nan tab 'Mise en page'. Isit la, nou ka deside si n ap ekri sou yon papye ki kanpe (Portrait) oswa ki kouche (Paysage). Nou ka chanje 'Marge' yo tou pou n bay tèks la espas pou l respire.

Gade opsyon 'Police' la tou nan tab Accueil. Si se yon lèt serye n ap ekri, sèvi ak Times New Roman oswa Arial. Si se yon ti envitasyon fèt, nou ka pran yon ekriti ki pi 'chante'. Men sonje, yon dokiman pwofesyonèl dwe toujou pwòp epi fasil pou moun li."

4. Ensere yon Tablo oswa yon Imaj (Pawòl Pwofesè a)

"Si n ap fè yon rapò, pafwa yon foto di plis pase mil mo. Ale nan 'Insertion', klike sou 'Images'. Lè foto a parèt, w ap wè ti pwen nan kwen yo. Sèvi ak yo pou n agrandi l oswa retresi l.

Men, fè atansyon! Si w vle deplase foto a libè-libè, klike sou ti kare ki parèt bò kote l la (Habillage) epi chwazi 'Devant le texte'. Kounye a, ou ka mete l kote w vle sou paj la san l pa deranje ekriti yo."

5. Egzèsis Pratik pou Modil 1

Misyon nou: Chak moun pral ekri yon Lèt Demann Travay.

1. Mete dat la adwat.

2. Mete tit "Lèt Demann Travay" an Gras (Bold) ak Souligné (Underline).

3. Ekri 3 paragraf pou di poukisa IBI-Akademi ta dwe ba w yon travay.

4. Anrejistre dokiman an sou non: Non_Ou_Travay_Word_1.

🖼️ Desen ki dwe nan sipò a (Pa bliye mete yo):

1. Ekran Prensipal la: Yon foto ki flèch tout pati nan Word (Ribbon, Cursor, Scroll bar).

2. Klavye a: Yon desen ki montre kote bouton Shift (pou majiskil) ak Enter (pou chanje liy) ye.

3. Bouton Enpòtan yo: Yon ti rale sou bouton G (Gras), I (Italique), ak <u>S</u> (Souligné).

Objektif: Jere done, fè kalkil otomatik, ak kreye bidjè.

• Pwen prensipal yo:

  • Konprann liy (rows), kolòn (columns), ak selil (cells).

  • Fòmil debaz: Adisyon (SUM), Soustraksyon, Mwayèn (AVERAGE).

  • Kreye tablo ki gen bèl fòm.

  • Kreyasyon grafik senp (Diagramme circulaire/bâtons).

• 💡 Nòt pou Pwofesè a: "Pa fè Excel parèt konplike. Sèvi ak yon egzanp pratik tankou 'Jere bidjè yon ti biznis' oswa 'Lis nòt elèv'. Sa ap fè yo konprann itilite l imedyatman."

• 🖼️ Desen ki nesesè: Yon desen ki montre kijan yon selil (egz: A1) fòme ak kijan pou w kòmanse yon fòmil ak siy =.

Modil 2: metrize Microsoft Excel – Kalkil ak Tablo san tèt chaje

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou ankò klas! Jodi a, nou pral antre nan yon zouti ki rele Excel. Pa kite tout ti kare sa yo nou wè sou ekran an fè nou pè non! Imajine Excel se yon gwo kaye kontabilite ki gen yon kalkilatris entèlijan kache anndan l.

Chak ti kare nou wè a rele yon selil (cellule). Pou nou pa pèdi, chak selil gen yon non: li gen yon lèt anlè a (kolòn) ak yon chif sou kote a (liy). Si m di nou klike nan A1, se premye kare anwo a nèt. Excel se yon zouti ki lojik: si ou ba li bon lòd, li fè tout travay fatigan yo pou ou!"

2. Kòmanse fè Kalkil (Pawòl Pwofesè a)

"Koute byen sa m pral di nou la a, paske se sa ki fè maji Excel la: Tout kalkil dwe kòmanse ak siy egal (=). Si nou tape 10 + 10 nan yon kare, Excel ap jis gade nou. Men si nou tape =10+10 epi nou peze Enter, l ap ba nou 20 imedyatman.

Men, pi gwo sekrè a se pa kalkile chif yo dirèkteman. Nou kalkile selil yo. Si nou gen pri yon rad nan A1 epi kantite nou achte nan B1, nou jis tape =A1*B1. Konsa, si demen pri a chanje nan A1, Excel ap chanje total la pou nou otomatikman san nou pa bezwen refè kalkil la. Sa rele travay entèlijan!"

3. Sèvi ak Fonksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Kounye a, imajine nou gen yon lis 100 elèv epi nou vle konnen total kòb ki antre. Nou p'ap tape chak chif youn pa youn non! Nou pral sèvi ak yon mo majik ki rele SOMME (SUM).

Nou jis ekri =SOMME( epi nou chwazi tout lis chif yo, nou fèmen parantèz la ), epi Bim! Total la parèt. Gen lòt mo konsa tou, tankou MOYENNE pou n konnen nòt mwayen yon klas. Excel la pou l sove tan nou, pa pou l ban nou tèt chaje."

4. bèl Tablo ak Grafik (Pawòl Pwofesè a)

"Lè nou fini ak chif yo, nou pa ka kite yo mèl-mèl konsa. Nou pral ba yo fòm. Seleksyone done nou yo, epi ale nan tab 'Insertion'. Klike sou 'Graphique'.

Gade kijan Excel ka transfòme yon lis chif an yon bèl 'Kamembert' (Grafik wonn) oswa an bwa (Histogramme). Sa ap ede nou montre kliyan nou oswa bòs nou ki kote kòb la pase ak kijan biznis la ap grandi. Yon imaj pale pi fò pase yon lis chif!"

5. Egzèsis Pratik pou Modil 2

Misyon nou: Kreye yon Fakti pou yon Ti Magazen.

1. Nan premye kolòn nan, mete non 5 atik (egz: diri, lwil, sik...).

2. Nan dezyèm nan, mete pri inite yo.

3. Nan twazyèm nan, mete kantite ou vann.

4. Nan katriyèm nan, fè Excel kalkile "Total" pou chak atik (Pri x Kantite).

5. Anba nèt, sèvi ak fonksyon =SOMME pou w jwenn "Gran Total" la.

6. Anrejistre li sou non: Non_Ou_Fakti_Excel.

🖼️ Desen ki dwe nan sipò a:

1. Anatomie Excel: Yon foto ki montre diferans ant Kolòn (A, B, C) ak Liy (1, 2, 3).

2. Ba Fòmil la: Yon flèch ki montre kote nou ekri fòmil yo (ba ki anlè a).

3. Senbòl Matematik yo: Yon ti tablo ki montre:

   • + (Adisyon)

   • - (Soustraksyon)

   • * (Miltiplikasyon - se zetwal la wi!)

   • / (Divizyon)

Objektif: Kreye bèl dyapozitiv (slides) pou fè diskou oswa prezante pwojè.

• Pwen prensipal yo:

  • Chwa tèm ak konsepsyon vizyèl.

  • Ajoute tèks, foto, ak videyo.

  • Tranzisyon ant dyapozitiv ak animasyon.

  • Teknik pou fè yon bon prezantasyon devan moun.

• 💡 Nòt pou Pwofesè a: "Atansyon! Di elèv yo pou yo pa mete twòp tèks sou yon slide. Yon slide fèt pou akonpaye sa w ap di a, li pa la pou ranplase w. Mwens tèks, plis imaj."

Modil 3: Microsoft PowerPoint – Kijan pou w fè bèl prezantasyon

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou klas! Jodi a, nou pral aprann yon zouti ki rele PowerPoint. Si Word se pou ekri lèt, epi Excel se pou kalkile chif, PowerPoint li menm se pou komunike.

Imajine ou gen yon pwojè pou w prezante nan legliz la, oswa ou gen yon lide biznis ou vle montre yon moun ki ka prete w kòb. Ou pa ka jis ba yo yon pil papye. Ou bezwen imaj, ou bezwen bèl koulè, epi ou bezwen pou sa w ap di a parèt klè sou yon ekran. Nan PowerPoint, nou pa pale de 'paj', nou pale de 'Slides' (oswa Dyapozitiv). Chak Slide se yon lide!"

2. Chwazi yon bèl rad pou Prezantasyon an (Pawòl Pwofesè a)

"Lè w ap soti nan yon fèt, ou abiye byen, pa vre? Prezantasyon w lan dwe fè menm jan an. Ale nan tab 'Conception' (Design). W ap wè anpil modèl (Themes) ki pare deja.

Chwazi youn ki sanble ak sa w ap prezante a. Si se yon bagay serye, pa pran koulè ki twò flache. Men, koute byen sa m pral di nou la a: Pa mete twòp tèks! Yon Slide pa yon liv. Si w mete 20 liy ekriti sou yon sèl Slide, moun yo ap okipe li sa k ekri a epi yo p'ap tande sa w ap di a. Mete yon tit, 3 ti pwen enpòtan, ak yon bèl foto. Se sa k fè yon prezantasyon pwofesyonèl."

3. Animasyon ak Tranzisyon (Pawòl Pwofesè a)

"Kounye a, nou pral bay prezantasyon an yon ti lavi. Ale nan tab 'Transitions'. Sa se fason yon Slide ap chanje pou yon lòt parèt. Ou ka fè l glise, oswa parèt dousman.

Apre sa, gen 'Animations'. Sa se pou fè yon foto oswa yon tit parèt sèlman lè w klike sou sourit la. Sa ede w kontwole sa moun yo ap wè. Men, atansyon! Pa mete twòp mouvman k ap vole toupatou, sa ka fè moun yo toudi. Sèvi ak yo ak entèlijans pou n montre sa ki pi enpòtan an."

4. Kijan pou w prezante devan moun (Pawòl Pwofesè a)

"Dènye etap la, se lè w pare pou w pale. Peze bouton F5 sou klavye w la, epi w ap wè prezantasyon an pran tout ekran an.

Pandan w ap pale, pa vire do bay moun yo pou w al li sa k sou ekran an. Ekran an la pou ede yo konprann, men se nan je moun yo pou w gade. Sèvi ak flèch ki sou klavye a pou w avanse. Si w fè sa byen, moun yo p'ap sèlman wè yon bèl travay, y ap soti ak mesaj la nan tèt yo!"

5. Egzèsis Pratik pou Modil 3

Misyon nou: Kreye yon prezantasyon 3 Slides sou "Pwojè IBI-Akademi".

1. Slide 1 (Tit): Mete non lekòl la ak non pa w. Chwazi yon bèl tèm nan 'Conception'.

2. Slide 2 (Pwogram): Lis 3 koulwa fòmasyon nou genyen (egz: Enfòmatik, Mekanik, Teoloji). Ajoute yon foto pou chak.

3. Slide 3 (Konklizyon): Mete yon mo remèsiman ak nimewo WhatsApp IBI a. Ajoute yon ti animasyon sou tèks "Mèsi" a.

4. Anrejistre l sou non: Non_Ou_Prezantasyon_IBI.

🖼️ Desen ki dwe nan sipò a:

1. Layout yon Slide: Yon desen ki montre kote pou w mete Tit ak kote pou w mete Kontni.

2. Bouton Lecture a: Yon flèch ki montre ti ikòn "Diaporama" ki anba nèt la oswa bouton F5 la.

3. Tab Animasyon an: Yon foto ki montre diferans ant yon "Entrée" (lè tèks la parèt) ak yon "Sortie" (lè l ale).

Kisa n ap fè kounye a?

Nou fini ak 3 gwo poto biwotik yo (Word, Excel, PowerPoint).

• Èske w vle nou prepare Modil 4 (Entènèt ak Gmail) la pou n fèmen kou Enfòmatik la nèt?

• Oubyen ou vle nou tounen sou Squarespace pou n wè si DNS la debloke kounye a pou n kreye imèl contact@ibi-online.org la?

Objektif: Navige san danje epi kominike pwofesyonèlman.

• Pwen prensipal yo:

  • Kijan pou w chèche enfòmasyon sou Google.

  • Kreye ak jere yon bwat lèt elektwonik (Gmail).

  • Kijan pou w voye pyès lye (pièce jointe/attachment).

  • Atansyon ak viris ak mesaj dechè (Spam).

• 💡 Nòt pou Pwofesè a: "Montre elèv yo kijan pou yo idantifye yon imèl sispèk. Nan yon peyi kote anpil moun ap eseye vòlò done, sekirite se premye leson yo dwe konnen sou entènèt.

Modil 4: Entènèt ak Gmail – Kominike ak rès mond lan

1. Entwodiksyon (Pawòl Pwofesè a)

"Bonjou klas! Jodi a nou pral louvri yon fenèt sou lemonn: Entènèt. Anpil moun panse entènèt se sèlman Facebook ak TikTok, men pou nou menm nan IBI-Akademi, entènèt se yon gwo bibliyotèk ak yon biwo pòs ki pa janm fèmen.

Nou pral aprann kijan pou n sèvi ak yon Navigateur (tankou Chrome oswa Edge) pou n fè rechèch serye, ak kijan pou n gen yon adrès imèl ki pwofesyonèl. Se ak imèl sa a n ap voye CV nou, n ap resevwa sètifika, epi n ap kominike ak lòt lekòl oubyen antrepriz."

2. Kijan pou w fè rechèch tankou yon ekspè (Pawòl Pwofesè a)

"Lè n ap chèche yon bagay sou Google, pa jis tape yon sèl mo. Si nou tape 'Mekanik', n ap jwenn twòp bagay. Men si nou tape 'Kijan pou m chanje lwil yon motè Toyota', Google ap ba nou egzakteman sa nou bezwen an.

Epitou, fè atansyon! Se pa tout sa nou wè sou entènèt ki vre. Gade kote enfòmasyon an soti. Si nou wè yon sit ki chaje ak piblisite k ap sote toupatou, pran prekosyon. Yon bon chèchè se yon moun ki konn triye sa k bon ak sa k pa bon."

3. Metrize Gmail ak Kominikasyon (Pawòl Pwofesè a)

"Kounye a, an nou pale de Gmail. Yon imèl pwofesyonèl dwe gen non w ladan l (pa egzanp: jean.dupont@gmail.com). Evite non jwèt tankou titidoulce2026@gmail.com si se travay w ap chèche!

Lè w ap ekri yon imèl, pa janm bliye 'Objet' (Subject) a. Se li ki di moun nan sou kisa mesaj la pale anvan menm li louvri l. Epi, pi gwo zouti a se 'Pièce jointe' (ti klips la). Se la a w ap klike pou w pran fichye Word oswa PDF nou te fè yo pou n voye yo bay yon lòt moun. Sonje byen: depi w klike Envoyer, mesaj la pati, ou pa ka pran l dèyè ankò, kidonk reli l byen anvan w voye l!"

4. Sekirite ak Atansyon (Pawòl Pwofesè a)

"Dènye pwen an, se Sekirite. Entènèt la gen vòlò ladan l tou. Si nou resevwa yon imèl ki di nou nou genyen yon milyon dola oswa ki mande nou Modpas (Password) nou, efase l imedyatman!

Pa janm bay pèsonn modpas nou, epi pa sèvi ak 123456. Chwazi yon modpas ki gen lèt ak chif. Se tankou se kle kay nou, nou pa bay nenpòt moun li, pa vre? Si nou pridan, entènèt la ap tounen pi gwo alye nou pou nou reyisi."

5. Egzèsis Pratik pou Modil 4

Misyon nou: Voye premye imèl pwofesyonèl ou.

1. Louvri kont Gmail ou (oswa kreye youn si w pa genyen).

2. Ekri yon imèl bay pwofesè a nan adrès: contact@ibi-online.org (oswa adrès pwofesè a bay la).

3. Nan Objet, ekri: "Devwa Modil 4 - [Non ou]".

4. Nan mesaj la, ekri de liy pou di sa w te aprann nan kou a.

5. Mete fichye Word "Lèt Demann Travay" ou te fè nan Modil 1 an kòm Pièce jointe.

6. Klike sou Envoyer!

🖼️ Desen ki dwe nan sipò a:

1. Navigateur a: Yon foto ki montre ba adrès la (URL) ak bouton "Précédent/Suivant".

2. Fenèt Gmail la: Yon foto ki flèch bouton "Nouveau message" (Compose), kaz "Objet" la, ak ti "Klips" pou pyès lye a.

3. Sekirite: Yon desen ki montre yon kadna vèt bò kote yon adrès sit entènèt pou montre li an sekirite (HTTPS).

Nou fini ak Kou Enfòmatik Biwotik la nèt! Kou sa a pral bay elèv IBI-Akademi yo yon baz solid anpil.